Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/kardelendergisi        Kardelen 27 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     4256 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

"Felix Culpa-Kutlu G?nah" veya "Fair Value-Makul De?er"
Sinan Ayhan

  Sayı: 46 - Ekim / Aralık 2005

Çok değil, bundan on yıl önce muhasebe mesleğinin bir işe yarayıp yaramadığını umursamazdım. Şimdi bazı değerler için bir savaş alanı olduğunu düşünmeye başladım ve o değerlerin ne olduğunu merak ediyorum. Çünkü bana göre hiçbir değer ve değerlendirme başıboş bırakılamaz. Çok değil, üniversi- teye başladığım ilk yıllarda bana deseniz ki dünyada en kof meslek hangisidir; matematik olmayıp da matematik gibi davranan ve oradan kendine payeler çıkarmaya çalışan, bir sayı sayıklama mekanizması olarak bir delilik sanatı addedileceğine kendini ilim kürsüsünde gibi gösteren mevzu nedir; hiç düşünmeden o malûm cevabı verirdim. Aslına bakacak olursanız fikrim kökten değişmiş değil. Değişen tek şey, hayata karışmaya çalışan benliklerimden birinin benliklerim üzerinde kurduğu hakimiyet…

Muhasebe matematiksel işlemler mantığı olmaktan ziyade, para ve para benzeri unsurların hesap plânları altında cem edildiği bir dil hüviyetinde… Görülen ve fizik şartlar altında ifade edilebilen şimdilik bu.

İşin acınacak tarafı, -paslı iğnelerle sinirlerini söktürmekten öte- benim geçirdiğim buhranlar bir tarafa, yer yuvarlağı üzerinde bilmem kaç milyar insanı temsilen kendi konuları üzerinde iktisadi bir değer ve zekâ geliştirmeye çalışan muhasebe kuramcılarının, onların ataları olan feylesofların düştüğü tuzağa düşmüş olmaları… Felsefe, "göğe ok atmak"tan başka nedir ki…

Muhasebede "tarihi maliyet değeri" yerine "makul değer"in ön plâna çıkması, doğru ve gerçekçi bilgiye erişmek açısından son zamanların muhasebe kavram dizini içerisinde bu evrim geçirmekte olan ekonomik dil keyfiyetinin ulaştığı son merhale olarak işaretlenmekte. Lâkin mev- cut diyalektik seyir bakımından ucuca eklemlenen ve ucu görün- meyen bu anlam serisi varılmış olunan noktadan farklı daha başka hangi şartı gerektirirdi ki?..

Çocukken arklardan akan yağmur sularının biriktirdiği çerçöpü temizleyip her bir çöpün bir gemi olduğunu hayal etmek ve ona göre çöpler arasında bir yarışa tutuşmak o zamanın eğlenceli bir oyalanmasıydı. İşte son dönemin çözümsüz çözümü böyle çocuksu bir üsluba sahip… "Henüz ideali bulamadım, ama didine çırpına elbet bulacağım."

Felsefede çözümlenmeyen ve her defasında yer yüzeyine saplanıp kalan neyse, muhasebe kuramında da döne dolaşıla aranan o. Keza muhasebe ve denetim mesleğinde "yakınsaklaştırma"(1) diye ifade edilen kavram, mantık olarak aynı "zenon paradoksu"(2) gibi işlemekte değil mi? Nasıl denetçi için yetkinlik sağlanması veya mevcut ortamda durmadan etik kodların oluşturulmasından bahsedilmesi bir denetçiye vicdan vermiyorsa; mali tabloların gerçekliği hangi değerleme metodu kullanılırsa kullanılsın o ideal gerçekliğe erişmeyecek. Her şey olabildiği kadar birbirine yakınsayacak, her şey "epiktetus"(3)un kemikleri gibi tuzla buz olacak, bu arada sistemler yıkılacak, sistemler kurulacak; o arada belki kuant matrislerden kentler inşa edilecek, yeni hep yenilenecek, yenilenler aslında yenilmediniz, hepimiz kazandık, diye avutulacak; yumak bir iğ ipliği çapındayken bir karadelik çapına evrimlenecek, insanın içindeki karmaşa dışına taşmış olsa da bir düzen diye kabul edilecek, böyle böyle kendi burnumuzun ucunda "sisife"(4) gibi bir kahraman olup çıkacağız.

Size sizin oynadığınız global oyundan daha dehşetini söyleyeyim. Sizi zaten, öyle hayal ettiğiniz ve olayları o tür analiz ettiğiniz için şekillendiren "görünmez bir el". "Görünmez bir el" sizi mağaza vitrinlerinin arasında dolaştırıyor, "görünmez bir el" fatura matrislerini, barkot kuyruklarını hafızanıza eklemliyor, beyannamelerinizi o "görünmez el" dolduruyor, cebinizin astarından kayıp giden ruhunuzu o el bir yerden bir yere sürüklüyor. Demek size göre dünya aleminin bilmem kaç yıllık düşünce mirasını "görünmez el" cafa erdirecek… Erdirsin bakalım. Eğer hayal edebilme kabiliyetiniz olsaydı o taht daha bir başka olurdu.

Sizin içinize bizim içgenlerimize oturduğu kadar oturmasa da, en kestirmeden söyleyelim meseleyi; belki bu gidiş daha girift bir noktayadır, ama eninde sonunda varacağı nokta her zaman olduğu gibi çözümsüzlüktür.

O vakit, ne olacak… Mevcut ipuçları doğrultusunda iyi gözüken manzara ve gidiş, gerçekte bir "felix culpa-kutlu günah"(5)a işarettir. Eski değerler üstüne giydirilmiş yeni değerler bulanacak; bir değerden sonra başka bir değer daha bulunacak; makul değerden sonra başka değerler zinciri keşfedilmiş gibi yapılacak, mantık burada kıstırılamıyorsa başka değişkenler sokup kavramın içine makulün makulü değerler bulduk, diyecekler; değerlerini aşama aşama süsleyip püsleyecekler ve bulunmaz bir hint kumaşı gibi bütün global kanallara nüfuz ettirecekler… O arada şirketlerin, o doğrultuda devletlerin, peşi sıra toplumların çehresini değiştirecekler; tabi bu makul süreç içerisinde bir fil karnı kadar genişleyebilen yer kürenin her hangi bir köşesinde insanlık ve fikir namusu adına fildişinden makul bir kırıntıya rastlamak bile mümkün olmayacak. Hepsinin özü oyalanmaktan öteye geçemeyecek… Bu arada, bütün kanıyla canıyla gerçek bir fikir arayanlar, aradıkları "ortada görünmeyen fikir"le kalacak; -belki 24 saatlik aksiyonlar plânında- en büyük fikri ise nakit değere endekslenmiş ruh kupürleri alacak…

"L'art, c'est le presentiment de la verité."(6) Bizce "laissez-faire" den daha anlamlı bir tını…"Fair-value"(8)dan veya onun türevlerinden de keza öyle...

-----------------------------------------------------------

(1)Muhasebe ve denetim mesleğinde global bir ifade, her türlü ekonomik değeri ortak bir dile kavuşturmak için ortaya atılan kavram, özellikle mali tablo okuyucularına yönelik telaffuz edilmekte…

(2)Matematikte "limit" ifadesine denk düşen paradoks… Bir duvara atılan ok, her seferinde alacağı yolun yarısını kat ederek duvara yaklaşmakta ve iddiaya göre asla o duvara varamamakta.

(3)Stoa'cı feylesof… İşkence görürken ses çıkarmayacak kadar acıya dayanaklı; sadece bacağı bükülürken "kırılacak" ve bacak kemiğinin sesi duyulduğunda ise "demedim mi" diyecek kadar uysal...

(4)Mitolojik kahraman… Çukurdaki bir kayayı bir tepeye çıkarmakla cezalandırılmış olan bu kahraman, tam kayayla tepeye ulaşmışken onu tekrar düşürecektir, düşürdüğü kayayı her defasında yukarı çıkaracak ve bir daha düşürecektir.

(5)NFK'ya göre: "Latince bir tabir…Mesut hata, kutlu suç mânâsına… Eski Romalı, bu tabiri, dışından mesut gibi görünüp de içyüzü felaketli işler hakkında kullanıyor…"-İdeolocya Örgüsü, s.377

(6)Rus şair Alaksandre Blok'un sözü…"Sanat, hakikatin önsezisidir." anlamında.

(7)Meşhur liberal tekerleme: "Bırakınız yapsınlar!..." anlamında.

(8)Muhasebe terimi: "Makul Değer" anlamında


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henüz yorum bırakılmadı...
 
Can feda...... - Sayı 96
İnsanın içindeki Hanifliğ... - Sayı 96
Su sulbünde, gül ile bülb... - Sayı 95
Konuşan düşünce... - Sayı 94
Tüm Yazıları

Son Eklenen Yorumlardan
 Akıcı ve anlamlı anlatım... Semih Erenoglu

 Olmadı" "Yaşadığını" istediğin yaparsın " iyi fikir.... Kaptan

 Teşbihler çok güzel... Cengiz

 Türk Milleti hiçbir zaman dış düşmanlar tarafından yıkılmamıştır. Hep kendi içindeki hainler tarafın... Ahmet Güney

 Amin.Allah razı olsun.Kaleminize kuvvet elinize sağlık hocam.... Faruk Aktı


Sanatımızın, özellikle şiirimizin şu andaki seviyesini güneş ışığının yokluğuna mı, yoksa ondan gelen ışığın yansımasını engelleyip, bizi suni bir güneş tutulmasıyla karşı karşıya bırakanlara mı bağlamalı?..
Kardelen: Sayı 1, Temmuz 1992
Gün gelir de, hayatı anlat derlerse
Kudüste bir çocuğum
Kudüsü tefekkür
Kudüs
Boya sandığı


Yavuz Sert - Kudüs... Ey Kudüs
Yavuz Sert - Prof. Dr. Ömer Faruk...
Ali Erdal - Kudüs
Kadir Bayrak - Müminleri Emiri: Hz....
Kadir Bayrak - Aynadaki yüz: Mehmed
Sinan Ayhan - İnsanın içindeki Han...
Sinan Ayhan - Can feda...
Bedran Yoldaş - Her yer Kerbelâ
Fatma Pekşen - Peçe
Ahmet Mahir Pekşen - Mescid-i Aksa -Kudüs...
Dergi Editörü - Kudüsü tefekkür
Site Editörü - Kolayı tersten okuma...
Mehmet Hasret - Devletler kuran, dev...
Necip Fazıl - Başyücelik emirleri ...
Necdet Uçak - Kudüs
Necdet Uçak - Kendini hesaba çek
Necdet Uçak - Muhacire ensarız biz
Mustafa Büyükgüner - Nefes
Ayhan Aslan - Hakikat
Ayhan Aslan - Zındık
Ayhan Aslan - Hesap günü
Mehmet Balcı - Susmam ben
Mehmet Balcı - Taşlama
Ahmet Çelebi - Kudüste bir çocuğum
Gelecek sayı konusu -
Vural Gündüz - Boya sandığı
Mustafa Gül - Mekkenin fethinden ç...
Kubilay Ertekin - Rahatizm ve ötesi
Halis Arlıoğlu - Zeytin dalı ve bana ...
Halis Arlıoğlu - Anlayana izafe
Ahmet Değirmenci - Şehadet türküsü
Ahmet Değirmenci - Bir yangındı işte
Kürsü Kainatın Efendisi - Giyim
Er Tuğrul - Kudüs nereden başlar...
Er Tuğrul - Kutlu kıyam
Murat Yaramaz - 6 gün savaşları
Murat Yaramaz - Naci El Ali
Murat Yaramaz - Kan
Murat Yaramaz - Kirli
Murat Yaramaz - Küsme işareti
Işın Erenoğlu Üstündağ - Gün gelir de, hayatı...
Ekrem Esad Altan - Bir oyun oynanır, oy...
Tamer Uysal - İlgisiz bilgililer, ...
Harun Ekici - Hüzün
Şevket Karayiğit - Kudüsün anlattıkları
Hakan Karahan - Bu cemiyetin - Süley...
Harika Ufuk - Birlik beraberlik ka...
Astan QASIMOV - Gəldim
Əlişad CƏFƏROV - Qayçıquyruq qaranquş
Şəfa VƏLİYEVA - Güldüm… Gülüşüm d...
Şəfa EYVAZ - MƏHƏBB'...
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 4134914
 Bugün : 2577
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 430652
 Bugün : 85
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 108
 96. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 0
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 11
Son Güncellenme: 5 Şubat 2018
Künye | Abonelik | İletişim