Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/kardelendergisi        Kardelen 30 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     147 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Türkü, Anadolu harcı "ilim-irfan" mektebi
Sinan Ayhan

  Sayı: 105 -

Öğretmenlerin çok olduğu bir ailede büyüdüm ben… Annem, teyzelerim, dayılarım öğretmendi… Hattâ rahmetli babam zirâat mühendisiydi ve belli bir dönem Zirâat Okulları’nda öğretmenlik yaptı; mühendis olmadan önce de ilkokul öğretmenliği yapmış… Yani ben bir şey öğretilmeye hasret çekmedim hiçbir zaman, hep birileri dersimi verdi bana… Özellikle ablalarım… Yaşıtlarım bir şey bilmezden evvel ben onlardan öğrendim, bizim yaşımızdakilerin birkaç sene içinde ne öğreneceğini… Bütün bunlar da yetmedi ufkuma, nasip oldu, bir öğretmenle evlendim…

İşin lâtifesi bir tarafa, bu okul çatısını çağrıştıran, didaktik atmosfer mi; yoksa dedelerimin, ninelerimin kokusunun sindiği lirik haller mi bana daha çok dokundu ve daha fazla şey öğretti; bilemem desem, haksızlık olur, biliyorum çünkü; bu soruya açık ara cevabım dedelerden, ninelerden gelen miras derim… Meselâ dedemlerin üç katlı bir evi vardı, yamaçta; yolun olduğu cephede bir kata düşen ev, bahçelerin olduğu tarafa doğru üç kattı, ama bir katının önünde de toprak bir dam vardı… O toprak damda ben neler öğrendim, anlatamam… Pestil yapmayı, pestil kazanlarını, pekmezi; meyve kurularını; kuluçka tavuklarla çocuk savaşlarını, harklarda yüzen ördeklerin doğasını; yayıkları, peynir ve yağ teknelerini; ailece hep beraber bir işe sarılmayı; ceviz toplamayı, ekşi elma kokusunu, daha neleri ve neleri… Her biri ruha işleyen şifâlı bir neşterdi… Hiçbir şey orada öğrendiklerim kadar lezzetli değildi… Bir toprak damın hikmetle örülü hâli bir okuldan daha ileri olabiliyor…

Anneannem radyo dinlerdi; şu cızırtılı, lambalı radyolardan türküler dinlerdi; bu sayede ağzında bir sürü mâni, bir sürü hikmetli söz, ana sütü gibi masallar, şiirler, deyişler… Onda bu ruh yakısı hâlin “40 fırınlık pişiricilik seciyesi” bize ne mânâlar zerk ediyordu, kim bilir… Şimdilerde böyle bir keyfiyet yok… Türkü tadında yakılmış bir hâl… Ekmek pişirirken ağlamanın nasıl bir tedrîsât olduğunu ben rahmetli anneannemden öğrendim… İşte duyguların dünya kirinden yuğunmuş hâli oradaydı…

Okuldan korktuğumu hatırlıyorum; “ya hiçbir şey yapamazsam”… Bir şey yapamamış olmak duygusunu yaşamamak için gayret ettim… Sonra o korku da unutuldu gitti, çünkü arkadaşlık kötü olan ne varsa içimde hepsini götürdü, okuldan çok okul arkadaşlarım, onlarla birlikte yaptıklarımız bana bir şey öğretti… Okul korkusu ara ara yokladığında hep büyüklerimin yanına sığındım… Belki de çevrem çok korunaklıydı… O “korunaklılık” bana şunu öğretti, sen güvendesin, karşılaştığın insanları da güvende hissettir, hepimiz birbirimizin misafiriyiz,  kimseye zarar verme, senden zarar gelmeyeceğini de ilân et, herkes bilsin, terbiyeli ol, hiçbir şekilde kimseyi ezme, hakaret etme, kimsenin kimseye hakaret etmesine de izin verme… Ataların irfanından gelen doku böyle bir devlet kuruyordu ve bu devleti Anadolu’nun hangi köşesine gitsem aynı sıcaklıkta yaşanıyor, yaşatılıyor görüyordum… Bu da bana bir aile güveni veriyordu ve bu hikmet üzerinden defalarca Anadolu’nun bir aile olduğuna şahit oldum… Türkü gibi yakılmış bir aile atmosferi…

Bana çocuklarımızın eğitim tedrîsâtı ne olmalı diye sorsalar; bu tedrîsâtın “türkü”nün ruhu gibi her şeyi pişiren, özüne getiren bir keyfiyette olması gerektiğini söylerim... Türkü niye yakılır, temas ettiği ruhu ve bedeni pişirmek için… Atalarımız sadece “türkü” ile ayakta kaldı; iddiam budur. Yunus der ki; “Zehirle pişmiş aşı/Yemeye kimler gelir”. Eğitim, pişmektir. O aş ki koca bir Anadolu’yu pişirdi, pişmiş olarak canlı tuttu. Bu sebeple tedrîsâtı “türkü” gibi olan ve millî eğitim bakanı “Yunus” gibi olan, divanelik bir hal ve tavır hayal ediyoruz… O hayali gerçekle buluşturacak harç ve maya neredesin...


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Türkü, Anadolu harcı "ili... - Sayı 105
Tokat... - Sayı 104
Maya... - Sayı 103
Nefse Hakimiyet... - Sayı 103
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (106): Mevlâna, Yunus etrafında Anadolu irfanı...

Son Eklenen Yorumlardan
 Allah(celle celaluhu) razı olsun. Bizim böyle bilimsel makalelere de ihtiyacımız var. Teşekkürler!... Himmet

 Hocam yazılarınızdan istifade ediyoruz. Bu yazınızda da çok faydalı bilgiler ve öğütler mevcut. Yaln... Mustafa GÜNEY

 Göz yaşı dökmemek kabil mi; bu satırlar işte tam göz yaşı pınarının yeri, İsa Yusufalptekin, güzel i... Sinan AYHAN

 Dünyaya düzen verdiklerini düşünenler, ne yazık ki dünyayı çökertiyor... Görünen köy kılavuz istemez... Sinan AYHAN

 Sevgili Mertali, bir yalınlık cevheri yolunu tutmuş, yani sen öyle bir yol tutmuşsun, ne güzel; sorm... Sinan AYHAN


Öğretmen ve öğrenciye “okul sigortası” hakkı verilmiş. Pek yerinde, artık disiplinsizlik yüzünden okutmak da, okumak da “risk unsuru” taşır oldu. 
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
Maarif
Nasıl bir insan
Çeyrek asır
İki kelime arasındaki boşluktan geçen ku
Kardelenden haberler-105


Ali Erdal - Nasıl bir insan
Ali Erdal - Büyük depremin öncül...
Kadir Bayrak - Filmin sonu
Sinan Ayhan - Türkü, Anadolu harcı...
Necip Fazıl Kısakürek - Maarif
Bedran Yoldaş - Paklanmak
Dergi Editörü - Çeyrek asır
Site Editörü - Maariften eğitime
Mehmet Hasret - Dost cemali
Necdet Uçak - İslâm gelince
Necdet Uçak - Geçer
Necdet Uçak - Değil
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler...
Kardelen Dergisi - Gelecek sayı konusu ...
M. Nihat Malkoç - Her şey eğitimle baş...
Hızır İrfan Önder - Elem gazeli
Hızır İrfan Önder - Gafil olma
Ayhan Aslan - İhtiras
Olgun Albayrak - Münacaat
Mehmet Balcı - Kurban açıklaması
Mehmet Balcı - Kalmadı
Mehmet Balcı - Doluyum
Yusuf Karagözoğlu - Kazandıklarımızı kay...
Muhsin Hamdi Alkış - Olaylara Bakış-105
Kubilay Ertekin - En tehlikeli virüs.....
Halis Arlıoğlu - Hasret ve hüsranla g...
Halis Arlıoğlu - Felek
Büşra Doğramacı - İnsanlığın maarif da...
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - Tedrisat
Murat Yaramaz - Mizah köşesi-105
Murat Yaramaz - Vesile
Murat Yaramaz - Bıçak
Murat Yaramaz - Eğilim
Mehmet izzet Gülenler - Dubalı dünya düzeni ...
Gülşen Ayhan - İki kelime arasındak...
Eyyub MEMMEDOV - Deniz boyu sevgim...
Mertali Mermer - İnsanlar anlamaz ben...
Cemal Karsavan - Kaşım değse kirpiğin...
İlkay Coşkun - Maarif meselemiz
İlkay Coşkun - Mülâkat-105
İlkay Coşkun - Vatanım
Turgut Yıldızan - İnsandan hazreti ins...
Turgut Yıldızan - Öğretmen olabilir mi...
Vildan Poyraz Coşkun - Eğitimde anne eli
Mehmet Şirin Aydemir - Keder kardelenleri
Çakmakçıoğlu - Hangi eğitim
Tuba Kanlıkama - Payitahtın sesi
Mustafa Kadir Atasoy - Göktaşı
Ülvi ƏLƏKBƏRZADƏ - Edilen dualar
Ülvi ƏLƏKBƏRZADƏ - Sevgi notumuz
İlknur Şimşek - 1453
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 7610201
 Bugün : 1789
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 512203
 Bugün : 51
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 56
 105. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 0
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 6
Son Güncellenme: 2 Mayıs 2020
Künye | Abonelik | İletişim