Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/kardelendergisi        Kardelen 27 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     2687 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Kapitalizmin Acymasyzly?y
Turgay Ertem

  Sayı: 59 - Ocak / Mart 2008

Son günlerde ABD'de meydana gelen ekonomik kriz hemen her ülkeyi sarstı. Bunun sebebi, ülkelerin birbiriyle olan ilişkilerinin artması ve ABD'nin hemen her ülkede kullanılan parası ve hisse senetleriydi.

Kendi menfaati dışında hiçbir şey düşünmeyen kapitalizm anlayışı, başta ABD olmak üzere, bütün zengin ülkelerin benimsediği bir anlayıştır. Ülkemizde de son yıllarda pek çok kişi bu anlayışı benimsemiş görünmektedir. Oysaki bizim inancımız, aldığımız İslâmî terbiye, kapitalizmin acımasızlığını, bencilliğini reddeder ve başkası için yapılan fedakârlıkları över.

Fabrikaların sahipleri veya diğer işverenler, son günlerde krizi bahane ederek kitleler halinde işçi çıkarmaktalar. Çalışanların iş güvencesi artık kalmadı denilebilir. Devlet memuru veya işçisi değilseniz yarın kapının önüne konabilirsiniz. Peki, nedir bunun ölçüsü, ayarı? Nasıl ve hangi sebepler, çalışanını kapı önüne koymayı haklı kılabilir? Üstelik işten çıkarılan kişinin yerine daha az ücretle yeni elemanlar alınması ne kadar ahlâka uygundur?

Bir ara; “Sermayenin dini, imanı olmaz” demişti sayın başbakan. Oysaki bu ifade bizim anlayışımıza ve inancımıza uymuyordu. Çünkü sermaye sahipleri ne kadar sorumluluk sahibi olursa, ne kadar merhametli olursa, ne kadar müslümanca davranırsa o kadar huzurlu bir ekonomik hayat olacağı bilinen bir hakikattir. Mademki kazancın helâli haramı vardır, sermayenin de hattâ üretilen ürünün de, yapılan ticaretin de inançla ilgisi vardır.

Bizim kültürümüzde alışveriş yaparken insanları aldatmak yoktur. Satan kişi bilmeden malını çok ucuza satıyorsa bile ona asıl değeri hatırlatılmalı ve o değer üzerinden parası ödenmelidir. Bugün birçok kişi böyle bir satıcıyı bulduğu zaman sevinir ve alışverişini bir an önce tamamlamaya çalışır. Yaptığını da açıkgözlülük olarak adlandırır.

Malı üreten en güzel ve sağlam şekilde o malı üretmeye çalışmalı, malı satan kişi malında bir kusur varsa bunu açıklamalıdır. Malının iyilerini ve irilerini görünen kısma koyup, satarken arkadan kötülerini koymaya kalkışan esnaf, “bizi aldatandır ve bizden değildir.”

Fatih Sultan Mehmet döneminde yaşayan esnafın “Ben siftah yaptım ama şu komşum henüz yapmadı. Aynı malı o da satıyor. Lütfen o malı da ondan alın” diye komşusunu göstermesi dilden dile anlatılır. Bunun üzerine Fatih duygulanmış; “Ben böyle insanlarla değil İstanbul'u, dünyayı bile fethederim.” demiştir. Bizim ticaret anlayışımız budur. Bugün ticarî rakibini ortadan kaldırmaya veya onun kendisiyle rekabetini önlemeye çalışan kapitalist zihniyetin sahipleri bizden birileri gibi davranmıyor.

Bankaların, para satarak para kazanması, üretime katkıda bulunmadığı halde sadece zor durumdaki insanlara borç vererek onları tefeci gibi sömürmesi bizim inançlarımıza ne kadar uyar ve ne kadar doğrudur? Bankaların sözleşme metinleri neden o kadar küçük harflerle yazılır ve bir nüshası neden muhataba verilmez? Bankaları Denetleme Kurulu, kredi kartı borçlularını bankaların insafına niye terk eder? Sözleşmenin maddeleri hangi kredi kartı sahibi tarafından okunup anlaşılabiliyor? 2000 lira kredi kartı borcu, ödenmedi diye iki yıl içinde nasıl olur da 30000 liraya çıkar?

Hiçbir emek sarf etmeden kazandığı parayı, haram yollara harcayan, israf eden insanlar da Allah'ın sevmediği, menettiği bir yolu seçmişlerdir. Kapitalist anlayışa göre bu parayı onlar kazanmıştır, istediği gibi harcar. Ama benim benimsediğim anlayışa göre, o zenginin malında fakirin hakkı vardır…

Benim kültürümde “AHİ” geleneği vardır. Tüccar ve esnafa önce ticaret ahlâkı öğretilirdi. Ne oldu da bu değerlerimizden ve terbiyemizden vazgeçtik? Şimdi ekonomik hayatımız, daha mutlu insanlarla mı yürütülüyor? Elbette ki hayır... Çalışanın, çalıştıranın, üretenin ve kullananın birbirine güvenmeye ve sevmeye ihtiyacı vardır. Malını, emanet olarak görmeyen, servetini tanrılaştıran, çalışanına şefkat gösteremeyen insanlar, hem kendisi mutsuzdur hem başkalarını hüsrana uğratırlar.

Biz ne zaman taklit ve özenti ile hiç sorgulamadan batıdan gelen her şeyi aldık, ondan sonra hayatımız karmakarışık oldu. Hemen her konuda olduğu gibi ekonomik faaliyetlerimiz konusunda da inancımıza, geleneklerimize uygun yollar bulmak, usuller geliştirmek zorundayız. Bunun birikimi ve örnekleri tarihimizde en güzel uygulamaları ile vardır, yaşanmıştır. Bütün mesele bizim de o şuuru yaşamamızda…


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Hen�z yorum b�rak�lmad�...
 
Benim de söyleyeceklerim ... - Say� 92
Çanakkale şehitlerine ith... - Say� 84
Ertuğrul bey ve Osmanlı s... - Say� 84
Türk milletinde devlet ve... - Say� 82
Tüm Yazıları

Gelecek sayı konusu (102): Bilge Kral Aliya...

Son Eklenen Yorumlardan
 Hocam kelimelerle anlatılmayacak kadar güzel yazıyorsunuz... Düşünerek ddeğil hissederek yazıyorsunu... Tuğba

 imzasını "24.08.2010 " olarak ifade eden değerli yorumcu... Teşekkür ederim. Meseleyi çok güzel anla... Ali ERDAL

 Her şey dinlemek ile başlar, çünkü en başta kulak verilmesi gereken ayetlerdir, ruhlar varken duyula... Galip Nazar

 Merhaba. Günaydın. Hayırlı sabahlar. Kardeş Türkiye Cümhuriyetinin Bilecik şehrinde yayınlanan "Kard... Kənan AYDINOĞLU

 İçinde nice hikmet ve ötesini bulunduran ayetler... Onlara baktıkça tefekkürü sınırsızlık sınırına ç... Sinan AYHAN


Nüfuz plânlaması diye bir şey tutturmuş gidiyorlar.
Ülkedeki kazalar, ihmaller ve terör sebebiyle ölenler hiç hesaba katılmıyor.
İnsanımızda bu ibret almamak, hükümetlerimizde bu beceriksizlik olduğu sürece bırakın planlamayı, nüfusu teşvik etmeleri gerekmez mi?
Yoksa bunca ölüme karşı bu tedbirsizlik, nüfuz planlamacılarının işi mi?
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
Batı’nın üç gözü ve
Eserde nitelik ve iman
Doğu ile batı birlikte bir hayal kurabil
Işık doğudan yükselir
İki Doğu ve iki Batı’nın Rabbi’nin hakkı
Batı’nın üç gözü ve
İki Doğu ve iki Batı’nın Rabbi’nin hakkı
Gelecek sayı konusu hakkında
Ön söz, Öz Söz, S(öz)
"HAYAL" ve "HAKİKAT"


Yavuz Sert - Ben, öteki ve ötesi
Ali Erdal - Eserde nitelik ve im...
Kadir Bayrak - Biz istemeyi bilelim
Sinan Ayhan - Doğu ile batı birlik...
Necip Fazıl Kısakürek - Batı’nın üç gözü ve
Bedran Yoldaş - Sözde ve felsefede y...
Dergi Editörü - Günah bizden gitsin
Site Editörü - Işık doğudan yükseli...
Mehmet Hasret - Kurbağa kesip biçmey...
Necdet Uçak - Gönül
Necdet Uçak - Kitabımı sağ elime v...
Necdet Uçak - Hayır ve şer
Altan Atan - Bir farkla, bir fazl...
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler
Kardelen Dergisi - Kardelen toplantısın...
Kardelen Dergisi - Bilecikli yazarlar t...
M. Nihat Malkoç - Gecenin ardı nehar
M. Nihat Malkoç - 15 Temmuz ihaneti
Hızır İrfan Önder - Özlü/yorum
Hızır İrfan Önder - Kış bekleyen çocuk
Ayhan Aslan - Kısadan hisse
Ayhan Aslan - Rüşvet
Ayhan Aslan - Netice
Ayhan Aslan - Yıldız
Mehmet Balcı - Çocuk
Mehmet Balcı - Arıyorum
Ahmet Çelebi - Doğuyu özlüyorum
Gelecek sayı konusu - Gelecek sayı konusu ...
Muhsin Hamdi Alkış - İki Doğu ve iki Batı...
Kubilay Ertekin - Hakka sahip çıkmak
İbrahim Şaşma - o mübarek kapıda
Halis Arlıoğlu - İktidar düşmanları
Ahmet Değirmenci - Sen nerdesin
Büşra Doğramacı - Kırkikindi
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - 101.sayı mizah köşes...
Murat Yaramaz - Anket
Murat Yaramaz - Hitap
Murat Yaramaz - Siyaset
Kenan Aydınoğlu - Elliye çatacak yaşın...
Ekrem Esad Atan - Kaygılanacak ne var
Ferhat Nitin - Deneme/Ne tuhaf
Hakan Karahan - Köroğlu
Mehmet izzet Gülenler - Yürümek
Recep Şen - Yâren
Erkan Karakaya - Filistinlileri topra...
Osman Sarıvelli - Söyle
Hüseyn Arif - Analar
Özgür Erdoğan - Ebeveynlik
Mirvarid Dilbazi - ***
Kerem Yılmaz - Denizde
Nəriman HƏSƏNZADƏ - ÜRƏYİM ANANI İS...
İradə AYTEL - SEVGİ NAĞILI
Samed VURĞUN - Göygöl
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaret�i Say�s� Toplam : 6221122
 Bug�n : 2845
 Tekil Ziyaret�i Say�s� Toplam : 478572
 Bug�n : 72
 Tekil Ziyaret�i Say�s� (d�n) Toplam : 83
 101. Say�ya B�rak�lan Yorum Say�s� Toplam : 10
 ï¿½nceki Say�ya B�rak�lan Yorum Say�s� Toplam : 15
Son Güncellenme: 23 Temmuz 2019
Künye | Abonelik | İletişim