Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/kardelendergisi        Kardelen 27 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     166 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Ben, öteki ve ötesi
Yavuz Sert

  Sayı: 101 -

İslâm - Batı İlişkileri Tarihine Giriş

“Allah dileseydi sizi tek bir ümmet (millet) yapardı” hükmü gereği, Allah dilememiş ve insanoğlunu farklı milletler halinde yaratmış. Bu milletlerin bazıları medeniyet halini almış, bazıları unutulmuş veya medeniyet kaynağı olan diğer milletler arasında erimiş gitmiş.

Bugün Doğu - Batı olarak muhasebesini yapmaya çalıştığımız medeniyetler de Allah’ın o hükmü gereği varlar. Ve o âyetin devamında belirtildiği gibi yapmakta olduğumuz şeylerden, durduğumuz yerden mutlaka sorguya çekileceğiz.

Doğu - Batı kavramları tarih boyunca farklı medeniyetleri işaret etse de günümüzde algılanan mânâsı ile Doğu - Batı muhasebesi demek İslâm ile Batı’nın muhasebesi demektir. İslâm ve Batı arasındaki ilişkinin İslâm’ın (daha doğrusu Muhammedîliğin demeliyiz, İslâm Hz. Âdem’den beri hak din) doğması ile başladığı çok açık, bu da neredeyse on beş asırlık bir tarih demek. Bu kadar uzun bir dönemi incelemek için onlarca kitap, makale okumak gerekir.

Bir konu üzerinde okuma yapmaya niyetlenildiğinde en önemli adımlardan bir tanesi başlangıç kitabını belirlemektir. Başlangıç kitabı seçimi önemlidir çünkü o kitap gerekli özet bilgileri size vermeli ve sizi diğer detaylı, güvenilir kaynaklara yönlendirmelidir.

Şu anda Cumhurbaşkanlığı Sözcülüğü görevini de yürüten Doç. Dr. İbrahim Kalın’ın kaleme aldığı “Ben, Öteki ve Ötesi” adlı eser İslâm - Batı ilişkilerini öğrenmek için yukarıda saydığımız özellikleri tam olarak sağlayan bir kitap. Kitabın alt başlığı da bunun bir göstergesi: “İslâm - Batı İlişkileri Tarihine Giriş”

Yedinci yüzyılda dünyanın güçlü medeniyetleri Batı’da Bizans, Doğu’da Persler. O tarihlerde Doğu Batı muhasebesi yapılıyor muydu bilmem ama Doğu ve Batı ile kastedilen medeniyetler Batı’da Bizans, Doğu’da ise Perslerdi. Efendimiz’in bi’seti ile Batı’nın karşısında farklı bir medeniyet ve bu medeniyetin yetiştirdiği insanlar zuhur etmeye başladı: İslâm Medeniyeti ve Müslümanlar. “Ben, Öteki ve Ötesi” adlı kitap yedinci yüzyıldan itibaren bu iki medeniyet arasındaki ilişkileri birbirleri ile temas ettikleri yer ve zamanlara yoğunlaşarak yapıyor. Yazarın bu ilişkiyi olaylar ve kişiler üzerinden anlatması kütlece büyük sayılabilecek bu kitabın okunmasını da, anlaşılmasını da kolaylaştırmış.

İslâm ve Batı tarihi deyince aklınıza gelebilecek tüm konular kitapta ele alınmış. Birçok alt konu içeren ana başlıklardan bazıları şu şekilde: Batı’nın ve özelde Avrupa’nın Tarihi, Batı Medeniyetinin Kökleri, İslâm Medeniyeti, İslâm ve Hristiyanlık arasındaki teolojik meydan okuma, Haçlı Seferleri, Ortacağ Avrupası, Endülüs, Avrupa ve Türkler, Rönesans, Sömürgecilik, Oryantalizm, Modern Avrupa ve İslâm, Yahudi Sorunu, İslâmofobi.

Necip Fazıl, Yunan Medeniyeti için dünya üzerinde müessiri belli olmayan iki mucizeden biri diyor. Kitapta, Yunan Medeniyetinin bugünkü Avrupa’yı nasıl etkilediğinin anlatıldığı, Batı Medeniyetinin üç sac ayağı Yunan, Roma ve Hristiyanlığın bilim, hukuk ve din ayakları olarak medeniyetin ayakta durması için gerekli olduğu ve Avrupa’nın tekrar ayağa kalkması için Yunan’da ele alınan varlık sorunun tekrar düşünülmesi gerektiği şeklindeki Heidegger’in, Valery’nin görüşlerinin yer aldığı ilk bölümler ilgi çekici. Anlatımın kişiler, onların görüşleri ve olaylar üzerinden yapılması şeklindeki üslûp tüm kitap boyunca devam ediyor. Böylece kitap her ne kadar birçok akademik bilgi içerse de sıkılmadan okunabiliyor.

Kitabın asıl konusu İslâm ve Batı olsa da bu medeniyetleri etkileyen diğer medeniyetler de ele alınıyor. Bu medeniyetler arasında Eski Mısır, Çin ve Fars da var. Sicistâni’den alıntı olan kitaptaki şu söz dikkat çekici: “Hikmet Yunanlılar’ın zihnine, Araplar’ın diline, Fârisîler’in kalbine, Çinliler’in eline indirilmiştir.”

Özellikle Endülüs dönemi ile Batı’nın Doğu’dan nasıl beslendiğini ve iki medeniyet arasındaki farkın ne kadar büyük olduğunu gördükten sonra 19. yüzyıl ve sonrasında bu kez Batı’nın Doğu medeniyeti topraklarında birçok ülkeyi sömürge yapacak hale geldiğini görmek şaşırtıcı olduğu kadar bizim için azap verici bir durum.

Kitabın tümü ilgi çekici bilgilerle dolu ancak Osmanlı Padişahları ve son dönem Osmanlı aydınlarının Batı ile ilişkilerinin hatıralarla anlatıldığı bölümlerin ek bir ilgiyi hakettiğini söyleyebilirim.

Başta söylediğimiz gibi Doğu - Batı Muhasebesi için kılavuz olarak okunabilecek bir eser “Ben, Öteki ve Ötesi” kitabı. Kitabın sonunda yirmi yedi sayfayı bulan kaynakça bölümü bunun diğer bir göstergesi. Hacimli bir kitap olan ve İnsan Yayınlarından çıkan bu eser yirminci baskısına ulaşmış durumda.

Bunları Biliyor muydunuz?

●Kampüs sisteminin ilk olarak medreselerde uygulandığını, doktora, kürsü, cübbe gibi uygulamaların yine medrese sisteminden doğma olduğunu…

●Piskopos Tempier’in İslâm düşüncesinin Hristiyan dünya üzerindeki etkisine son vermek için Paris meydanında İbn Rüşd’ün kitaplarını yaktığını…

●Daniel Defo’nun ünlü romanı Robinson Cruzo’yu, İbn Tüfeyl’in Hay ibn Yakzan adlı felsefi romanından ilham ile yazdığını…

●Ortaçağların en önemli edebiyat ve teoloji eserlerinden biri kabul edilen Dante’nin İlahi Komedya’sının Efendimiz’in miracını anlatan mirâcnameden izler taşıdığını…

●İngilizcede yakıp yıkan sürü ve güruh anlamına gelen “horde” kelimesinin Türkçe “ordu” kelimesinden geldiğini…

●Modern İspanyol edebiyatının büyük ismi ve Don Kişot’un ünlü yazarı Miguel de Cervantes’in 1571 yılında İnebahtı savaşında Osmanlı’ya karşı savaştığını, 1575 yılında köle olarak Cezayir’e satıldığını…

●Bu zaman zarfında Cervantes’in Cezayir Beylerbeyi Hasan Paşa ile yakın dost olduğunu hattâ müslüman olma noktasına geldiğinin bile rivayet edildiğini…

●Avrupa’da çok sevilen bir pastane ürünü olan kruvasanın (Croissant Fransızca ay demek) Türkler’in Viyana yenilgisini kutlamak için bayraklarındaki aydan esinlenerek yapıldığını ve isimlendirildiğini…

●On ciltlik Osmanlı Tarihi’nin yazarı olan ünlü tarihçi Hammer’ın vefat ettiğinde kabir taşına Huve’l Bâki ibaresini kazıttığını, ismini de Yusuf von Hammer olarak yazdırdığını…

●Sultan Abdülaziz’in iyi bir Batı müziği bestekârı olduğunu, “La Gondole Barcarolle” adlı bestesinin Londra ziyareti sırasında kraliçenin ve kendisinin huzurunda çalındığını…

●Siyasî ve ekonomik sömürgecilik, misyonerlik, oryantalizm ve ırkçılık temalarını bir araya getiren modern İngiliz tecrübesinin Hindistan’ı yönetmek için kurduğu İngiliz Doğu Hindistan Şirketinin o dönem dünya ticaretinin yarısını elinde bulundurduğunu…

●Napolyon’un Mısır’ı işgali sırasında Mısırlılar’ın ayaklanmasını engellemek için çıkardığı fermanında “Ben Allahu Teâlâ’ya Memlüklülerden daha fazla kulluk eder, O’nun peygamberi Muhammed’e ve Kur’ân’a onlardan daha fazla hürmet ederim” yazdığını…


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Hen�z yorum b�rak�lmad�...
 
Ben, öteki ve ötesi... - Say� 101
Zamanın kısa tarihi... - Say� 100
Röportaj - Bir Müslümanın... - Say� 99
Keyif verici cümleler... - Say� 97
Tüm Yazıları

Gelecek sayı konusu (102): Bilge Kral Aliya...

Son Eklenen Yorumlardan
 Merhaba. Günaydın. Hayırlı sabahlar. Kardeş Türkiye Cümhuriyetinin Bilecik şehrinde yayınlanan "Kard... Kənan AYDINOĞLU

 İçinde nice hikmet ve ötesini bulunduran ayetler... Onlara baktıkça tefekkürü sınırsızlık sınırına ç... Sinan AYHAN

 "Yalnızlık ömür boyu"... Yalnızlıkla iyi günde, kötü günde ve ölüm bizi ayırıncaya dek... Saf ve tem... Sinan AYHAN

 Bu yaziya yorum yazabilecek kıratta okuyucu nerede? Kim? ...

 Mevlana Sözleri için en güzel mevlana sözleri sitesi; http://www.mevlanasozler.c... Waltergob


Türkçe’nin kırpıla kırpıla ne hale getirildiğine bakmadan kalkmışız, “eser vermeli, eser vermeli” diyoruz.
Halbuki “Güneş Dil Teorileri”nin temel yapılmak istendiği bir dili kullanarak karşımızdakilerle konuşup, anlaşabildiğimize şükretmeliyiz.
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
Batı’nın üç gözü ve
Eserde nitelik ve iman
Doğu ile batı birlikte bir hayal kurabil
Işık doğudan yükselir
İki Doğu ve iki Batı’nın Rabbi’nin hakkı
Batı’nın üç gözü ve
Eserde nitelik ve iman
Yürümek
İki Doğu ve iki Batı’nın Rabbi’nin hakkı
Gelecek sayı konusu hakkında


Yavuz Sert - Ben, öteki ve ötesi
Ali Erdal - Eserde nitelik ve im...
Kadir Bayrak - Biz istemeyi bilelim
Sinan Ayhan - Doğu ile batı birlik...
Necip Fazıl Kısakürek - Batı’nın üç gözü ve
Bedran Yoldaş - Sözde ve felsefede y...
Dergi Editörü - Günah bizden gitsin
Site Editörü - Işık doğudan yükseli...
Mehmet Hasret - Kurbağa kesip biçmey...
Necdet Uçak - Gönül
Necdet Uçak - Kitabımı sağ elime v...
Necdet Uçak - Hayır ve şer
Altan Atan - Bir farkla, bir fazl...
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler
Kardelen Dergisi - Kardelen toplantısın...
Kardelen Dergisi - Bilecikli yazarlar t...
M. Nihat Malkoç - Gecenin ardı nehar
M. Nihat Malkoç - 15 Temmuz ihaneti
Hızır İrfan Önder - Özlü/yorum
Hızır İrfan Önder - Kış bekleyen çocuk
Ayhan Aslan - Kısadan hisse
Ayhan Aslan - Rüşvet
Ayhan Aslan - Netice
Ayhan Aslan - Yıldız
Mehmet Balcı - Çocuk
Mehmet Balcı - Arıyorum
Ahmet Çelebi - Doğuyu özlüyorum
Gelecek sayı konusu - Gelecek sayı konusu ...
Muhsin Hamdi Alkış - İki Doğu ve iki Batı...
Kubilay Ertekin - Hakka sahip çıkmak
İbrahim Şaşma - o mübarek kapıda
Halis Arlıoğlu - İktidar düşmanları
Ahmet Değirmenci - Sen nerdesin
Büşra Doğramacı - Kırkikindi
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - 101.sayı mizah köşes...
Murat Yaramaz - Anket
Murat Yaramaz - Hitap
Murat Yaramaz - Siyaset
Kenan Aydınoğlu - Elliye çatacak yaşın...
Ekrem Esad Atan - Kaygılanacak ne var
Ferhat Nitin - Deneme/Ne tuhaf
Hakan Karahan - Köroğlu
Mehmet izzet Gülenler - Yürümek
Recep Şen - Yâren
Erkan Karakaya - Filistinlileri topra...
Osman Sarıvelli - Söyle
Hüseyn Arif - Analar
Özgür Erdoğan - Ebeveynlik
Mirvarid Dilbazi - ***
Kerem Yılmaz - Denizde
Nəriman HƏSƏNZADƏ - ÜRƏYİM ANANI İS...
İradə AYTEL - SEVGİ NAĞILI
Samed VURĞUN - Göygöl
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaret�i Say�s� Toplam : 5971771
 Bug�n : 1798
 Tekil Ziyaret�i Say�s� Toplam : 474946
 Bug�n : 19
 Tekil Ziyaret�i Say�s� (d�n) Toplam : 68
 101. Say�ya B�rak�lan Yorum Say�s� Toplam : 7
 ï¿½nceki Say�ya B�rak�lan Yorum Say�s� Toplam : 15
Son Güncellenme: 23 Temmuz 2019
Künye | Abonelik | İletişim