Kardelen Twitter'da... https://twitter.com/#!/KardelenDergi_        Kardelen 30 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     26 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Bir bürokrat şârih: Abidin Paşa
Yavuz Sert

  Sayı: 106 -

Hz. Pîr Mevlâna Muhammed Celâleddin-i Rumî sultanımızın Mesnevîsi yeryüzünde kaleme alınan diğer kitaplardan oldukça farklı özelliklere sahiptir. Kur’ân-ı Kerîm’den sonra en çok okunan kitap… Hakkında onlarca şerh yazılmış. Sadece Türkçe’de kırkın üzerinde şerh yazılmış, bu sayıya tercümeler dahil değil. Mesnevî’nin okunması ve üzerinden ders verilmesi Mesnevîhânlık diye bir kuruma dönüşmüş, icazetsiz Mesnevîhân olunamıyor.

Molla Camî’nin Hz. Mevlâna için söylediği şu söz Mesnevî’nin ne kadar özel bir eser olduğunu ortaya koyuyor: “Peygamber değil ama kitabı var.”

Mesnevî’nin kaleme alınmasından günümüze kadar her dönemde şerhler yazılmış. Yakın tarihte yazılmış şerhler içinde Tahirü’l Mevlevî’nin, Kenan Rıfaî’nin şerhlerini sayabiliriz. Tahirü’l Mevlevî tüm ciltleri şerh etmiş -ömrü tamamlamaya vefa etmemiş, merhum Şefik Can şerhi tamamlamıştır-, Kenan Rifai ise birinci cilt için şerh yazmıştır. Yazımızın konusu olan şerh ise Abidin Paşa’nın Mesnevi-i Şerif’in ilk cildi için yazdığı şerhtir.

Abidin Paşa bir Osmanlı bürokratı. Arapça, Farsça, Arnavutça, Fransızca ve Yunanca biliyor. Hattâ Yunanca’yı o dilde şiir yazacak kadar biliyor. II. Abdülhamid Han’ın padişahlığı döneminde birçok ilde valilik yapmış, Mesnevî şerhine de Adana valiliği sırasında başlamış. Bir Mevlid gecesi başladığı şerhin ilk cildini ertesi yıl yine mevlid kandili gecesi Sivas valiliği sırasında tamamlamış. Selânik, Ankara, Akdeniz adaları valilik yaptığı diğer şehirler. Abidin Paşa’nın tek eseri bu şerh değil. Kaleme aldığı diğer eserler de onun maddî manevî kültür birikimini ortaya koyuyor: Saadet-i Dünya, Kaside-i Bürde Şerhi, Âlem-i İslâmiyet-i Müdafaa, Meâli-i İslâmiyye.

Abidin Paşa Preveze doğumlu, babası Prevezeli Ahmed Dino. Dino soyadı okurlara tanıdık gelecektir. Necip Fazıl’ın kendisinden ayrı geçirdiği zaman için

“Otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum

Gökyüzünden habersiz uçurtma uçurmuşum.”

Dediği Abdülhakim Arvasî Hazretlerini ilk kez görecekleri Ağa camiine gittiklerinde yanında olan arkadaşı ressam Abidin Dino, Abidin Paşa’nın torunu.

Abidin Paşa aynı zamanda bir derviş. Halvetiye yolu müntesibi. Şeyhi Merkez Efendi dergâhı postnişinlerinden Nureddin Efendi. Vali Bey’in Hz. Pîr’e ve Mesnevî’ye olan muhabbetini kendi cümleleri ile aktaralım: “Âcizane hissiyatıma göre ruhaniyet ve akıl sahasında insanoğlunun kaleminden çıkan eserlerin hiçbirinin Mesnevi-i Şerif’e benzemesi mümkün değildir. Mesnevî büyük bir hikmet nehridir. Ben âcizin dünyada manen en birinci lezzet aldığı şey Kur’ân-ı Azimüşşan’dan sonra Mesnevi-i Şerif okumaktır. Ahiret için en büyük isteğim ve dualarımın biri Allah’ın lütfu ile Fahr-i Âlem Muhammed Mustafa Aleyhi Efdalü’t Tahiyyat Efendimiz Hazretlerinin şefaatine nail olabilmektir. Diğeri de Mevlâna Celaleddin-i Rumî Hazretlerinin yüce ruhlarıyla mülâki olabilmemdir.”

Merhum Abidin Paşamızın derecâtı âli olsun. Bir asır önce bir bürokrat, beş dil biliyor, aynı zamanda mutasavvıf, valilik yapıyor, bir de Mesnevî şerhi yazıyor. Onu yetiştiren kültürü, böyle ehil kimselerin bürokrat olduğu sistemi takdir etmemek mümkün mü?


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Bir bürokrat şârih: Abidi... - Sayı 106
Hazreti Mevlânâ okumaları... - Sayı 106
Röportaj - Abdullah AKIN... - Sayı 106
RÖPORTAJ: Yediğimiz, içti... - Sayı 103
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (107): Üstte gök basmasa altta yer delinmese senin ilini ve töreni kim bozabilir? Birlikten kuvvet doğar; doğudan batıya, kuzeyden güneye hepsi bir örgüde, hepsi bir ilmekte; Türk Birliği...

Son Eklenen Yorumlardan
 Güzel tesbitler... Yüreğine kalemine sağlık. Mevlam nice faydalı yazılar kaleme almak nasip etsin in... Süleyman Okur

 Umut mu, umutsuzluk mu; hayali süsleyen güneş, her şeyi tutuşturmaya yeter; ama bir çiçek ki içte ve... Sinan AYHAN

  O kadar güzel kaleme almış ki sevgiyiSözcükler sevgiKağıt o kaleme alşık olmuş.Yüreğine sağlık A... Gülşen Akkaya

 Sevgili Zafer, inceliğin ve yorumun için teşekkür ederim, "yıllar geçse de aramızdan, bu kalp seni u... Sinan AYHAN

 Amin... Okuyucu


Milli Eğitim Bakanlığı’nın anketine göre, gençlerin %61’i kitap okuyormuş.
Hayret! Ya gizli gizli okuyorlar, ya büyüklerinden ders almamışlar ve gizli gizli okuyorlar.
Kardelen: Sayı 3, Aralık 1993
Kin ve nefretten beslenen müfteri müfsit
Gurur ve hüzün
İrfan işinde plân
Zincirli kaya
Türk kimliğini nerede arayalım?


Yavuz Sert - Röportaj - Abdullah ...
Yavuz Sert - Hazreti Mevlânâ okum...
Yavuz Sert - Bir bürokrat şârih: ...
Ali Erdal - Türk kimliğini nered...
Ali Erdal - Anadolu deyince...
Kadir Bayrak - Anadolu; Âb-ı hayat
Sinan Ayhan - Bizi tutan harç ve m...
Necip Fazıl Kısakürek - İrfan işinde plân
Fatma Pekşen - Parkta bir bayram sa...
Dergi Editörü - Zincirli kaya
Site Editörü - İlim ve irfan
Mehmet Hasret - Ana sütü gibi helâl
Necdet Uçak - Toprak
Necdet Uçak - Kardeşiz
Necdet Uçak - Güne besmeleyle başl...
Altan Atan - Üst akıl
Mustafa Büyükgüner - on dört, otuz yedi, ...
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler
Kardelen Dergisi - Gelecek sayı konusu ...
Hızır İrfan Önder - Erdem Beyazıta mektu...
Hızır İrfan Önder - Yunus Yunus
Ayhan Aslan - Bam teli
Ayhan Aslan - Acı kahve
Ayhan Aslan - Merhaba
Ayhan Aslan - Kemiksiz
Ayhan Aslan - Ulu sevda
Ayhan Aslan - Vicdan
Olgun Albayrak - Hoşgör bizi
Mehmet Balcı - Dedecim
Mehmet Balcı - Şiir hayatımdır
Muhsin Hamdi Alkış - Olaylara bakış - 106
Kubilay Ertekin - Kin ve nefretten bes...
Halis Arlıoğlu - Gurur ve hüzün
Ahmet Değirmenci - Neler olur neler
Büşra Doğramacı - Kaygı atlası
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - Cami duvarı
Murat Yaramaz - Cuma
Murat Yaramaz - Kadir
Erdal Kozankaya - Haydi sil gözyaşları...
Mehmet izzet Gülenler - Dubalı dünya düzeni ...
Erkan Karakaya - Son gemi
Gülşen Ayhan - Yazı renginde melodi...
Mertali Mermer - Benliğini arayan
Cemal Karsavan - Risale-i Hayat Mekte...
İlkay Coşkun - Mesnevî bağlamında f...
Erdal Kurtuldu - Modern dünya rüya mı...
Zafer Nefer - Mühür; iyi günlerde ...
Makbule Özdemir - Aşkın uğruna
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 7987340
 Bugün : 1560
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 518545
 Bugün : 81
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 133
 106. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 0
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 6
Son Güncellenme: 15 Kasım 2020
Künye | Abonelik | İletişim