Kardelen'i DergiKapinda.com sitesinden satın alabilirsiniz.        Kardelen Twitter'da...        Kardelen 30 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     272 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Bir bürokrat şârih: Abidin Paşa
Yavuz Sert

  Sayı: 106 -

Hz. Pîr Mevlâna Muhammed Celâleddin-i Rumî sultanımızın Mesnevîsi yeryüzünde kaleme alınan diğer kitaplardan oldukça farklı özelliklere sahiptir. Kur’ân-ı Kerîm’den sonra en çok okunan kitap… Hakkında onlarca şerh yazılmış. Sadece Türkçe’de kırkın üzerinde şerh yazılmış, bu sayıya tercümeler dahil değil. Mesnevî’nin okunması ve üzerinden ders verilmesi Mesnevîhânlık diye bir kuruma dönüşmüş, icazetsiz Mesnevîhân olunamıyor.

Molla Camî’nin Hz. Mevlâna için söylediği şu söz Mesnevî’nin ne kadar özel bir eser olduğunu ortaya koyuyor: “Peygamber değil ama kitabı var.”

Mesnevî’nin kaleme alınmasından günümüze kadar her dönemde şerhler yazılmış. Yakın tarihte yazılmış şerhler içinde Tahirü’l Mevlevî’nin, Kenan Rıfaî’nin şerhlerini sayabiliriz. Tahirü’l Mevlevî tüm ciltleri şerh etmiş -ömrü tamamlamaya vefa etmemiş, merhum Şefik Can şerhi tamamlamıştır-, Kenan Rifai ise birinci cilt için şerh yazmıştır. Yazımızın konusu olan şerh ise Abidin Paşa’nın Mesnevi-i Şerif’in ilk cildi için yazdığı şerhtir.

Abidin Paşa bir Osmanlı bürokratı. Arapça, Farsça, Arnavutça, Fransızca ve Yunanca biliyor. Hattâ Yunanca’yı o dilde şiir yazacak kadar biliyor. II. Abdülhamid Han’ın padişahlığı döneminde birçok ilde valilik yapmış, Mesnevî şerhine de Adana valiliği sırasında başlamış. Bir Mevlid gecesi başladığı şerhin ilk cildini ertesi yıl yine mevlid kandili gecesi Sivas valiliği sırasında tamamlamış. Selânik, Ankara, Akdeniz adaları valilik yaptığı diğer şehirler. Abidin Paşa’nın tek eseri bu şerh değil. Kaleme aldığı diğer eserler de onun maddî manevî kültür birikimini ortaya koyuyor: Saadet-i Dünya, Kaside-i Bürde Şerhi, Âlem-i İslâmiyet-i Müdafaa, Meâli-i İslâmiyye.

Abidin Paşa Preveze doğumlu, babası Prevezeli Ahmed Dino. Dino soyadı okurlara tanıdık gelecektir. Necip Fazıl’ın kendisinden ayrı geçirdiği zaman için

“Otuz yıl saatim işlemiş ben durmuşum

Gökyüzünden habersiz uçurtma uçurmuşum.”

Dediği Abdülhakim Arvasî Hazretlerini ilk kez görecekleri Ağa camiine gittiklerinde yanında olan arkadaşı ressam Abidin Dino, Abidin Paşa’nın torunu.

Abidin Paşa aynı zamanda bir derviş. Halvetiye yolu müntesibi. Şeyhi Merkez Efendi dergâhı postnişinlerinden Nureddin Efendi. Vali Bey’in Hz. Pîr’e ve Mesnevî’ye olan muhabbetini kendi cümleleri ile aktaralım: “Âcizane hissiyatıma göre ruhaniyet ve akıl sahasında insanoğlunun kaleminden çıkan eserlerin hiçbirinin Mesnevi-i Şerif’e benzemesi mümkün değildir. Mesnevî büyük bir hikmet nehridir. Ben âcizin dünyada manen en birinci lezzet aldığı şey Kur’ân-ı Azimüşşan’dan sonra Mesnevi-i Şerif okumaktır. Ahiret için en büyük isteğim ve dualarımın biri Allah’ın lütfu ile Fahr-i Âlem Muhammed Mustafa Aleyhi Efdalü’t Tahiyyat Efendimiz Hazretlerinin şefaatine nail olabilmektir. Diğeri de Mevlâna Celaleddin-i Rumî Hazretlerinin yüce ruhlarıyla mülâki olabilmemdir.”

Merhum Abidin Paşamızın derecâtı âli olsun. Bir asır önce bir bürokrat, beş dil biliyor, aynı zamanda mutasavvıf, valilik yapıyor, bir de Mesnevî şerhi yazıyor. Onu yetiştiren kültürü, böyle ehil kimselerin bürokrat olduğu sistemi takdir etmemek mümkün mü?


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Bir bürokrat şârih: Abidi... - Sayı 106
Hazreti Mevlânâ okumaları... - Sayı 106
Röportaj - Abdullah AKIN... - Sayı 106
RÖPORTAJ: Yediğimiz, içti... - Sayı 103
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (108): Rahman ve Rahim Olan Allah'ın; "Ve seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik." (Enbiya, 107) ve "İçinizden Allah'ın lütfuna ve âhiret gününe umut bağlayanlar, Allah'ı çokça ananlar için hiç şüphe yok ki, Resûlullah'ta güzel bir örneklik vardır." (Ahzab, 21) buyurduğu Efendimiz'in (sav) söz davranış ve yaşayışlarında, örnekliğinde ve önderliğinde mânâsını bulan sünnet ve ehl-i sünnet müesseseleri...

Son Eklenen Yorumlardan
 Bir kımıltının bir kenara süpürdüğü beden im, aklım fırtınalara göğüs gerdikten sonra var mı bir hük... Sinan AYHAN

 Bilimi bilmemek, ilimden dem almak duası ile...... Sinan AYHAN

 Evet, sayın Erdal Kurtuldu hocamızın yazdığı bu yazdığı bizzat Kardelen dergisinde okumuştum . Şimdi... Osman Cemal Kızılaslan

 Üstadı saygı ve rahmetle anıyor... çektiğifikir sancısından bizlerede bir katre bahşetmesiniRABBÜL Â... Hasan GÖRAL

 Üstadı saygı ve rahmetle anıyor... çektiğifikir sancısından bizlerede bir katre bahsetmesiniRABBÜL Â... Hasan GÖRAL


Emanet gazete isteyen, “bakabilir miyim?” diyor; “okuyabilir miyim” değil… Demek okunması gereken gazeteler, bakılır duruma düşmüş; yani albüm olmuş… Hem de (görmeyen gözlere yazıklar olsun) “fuhş albümü”…
Ortada bir basın olmadığına göre, neyin krizinden söz ediyorlar?..
Kardelen: Sayı 1, Temmuz 1993
Tek kelimeyle kurtuluş yolu
YALÇIN TOPÇU İLE RÖPORTAJ -
Büyük olmak mecburiyeti
Birliğimizi daim eyle
Türkün kimliği
Kımıltı
Dubalı dünya düzeni -IV-


Ali Erdal - Büyük olmak mecburiy...
Ali Erdal - Hayal mi?
Kadir Bayrak - Türk birliği üzerine...
Kadir Bayrak - İç hatlar
Sinan Ayhan - Meselenin ruhu
Sinan Ayhan - Şaire hüzün yakışır
Necip Fazıl Kısakürek - Tek kelimeyle kurtul...
Fatma Pekşen - Çay
Dergi Editörü - Birliğimizi daim eyl...
Site Editörü - Türkün kimliği
Mehmet Hasret - Düşüneceksin
Gönüldaş - Türk birliği
Acıyorum - Acıyorum
Necdet Uçak - Helâlleş
Necdet Uçak - Büyü çocuğum
Necdet Uçak - Ömür
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler...
Kardelen Dergisi - Gelecek sayı konusu ...
M. Nihat Malkoç - İkindi rubaileri
Hızır İrfan Önder - Canımızsın Azerbayca...
Ayhan Aslan - Nedâmet
Ayhan Aslan - Çözüm
Olgun Albayrak - Türkü
Mehmet Balcı - Korona
Mehmet Balcı - Karabağım
Muhsin Hamdi Alkış - Çoklu birlik, çokluk...
Muhsin Hamdi Alkış - Olaylara bakış - 107
Kubilay Ertekin - Düşman içerde
Mesut İlkay Yanık - Osmaniyeli
Halis Arlıoğlu - İçi boşaltılmış mill...
Ahmet Değirmenci - YALÇIN TOPÇU İLE RÖP...
Ahmet Değirmenci - Nerede kaldı yağmurl...
Kürsü Kainatın Efendisi - Mucize
Murat Yaramaz - Medya Sepeti
Murat Yaramaz - İsraf
Murat Yaramaz - Suç
Murat Yaramaz - Çelik
Mahmut Topbaşlı - Binip sevda atına
Erdal Kozankaya - İnsan ömrü de mevsim...
Mehmet Akif Bozkurt - Ben kim miyim?
Ferhat Nitin - Bir tufanda yolcu
Mehmet izzet Gülenler - Dubalı dünya düzeni ...
İsmail Güçtaş - Mehmetim
İsmail Güçtaş - Cühelâ
Erkan Karakaya - Ne zaman
Gülşen Ayhan - Gömlekten
Mertali Mermer - Kımıltı
Cemal Karsavan - Aşk yandı ay bana gü...
İlkay Coşkun - Türk birliği ideali
Vildan Poyraz Coşkun - Daha dün gibi
Vildan Poyraz Coşkun - Zor günler
Erdal Kurtuldu - Cehâletin istilası
Gülzira Şaripova - Sahibine bırakılsın ...
Gennady (Henrikh) Gergardovich Dick - Parys gömlek
Özkan Aydoğan - Eriklerde
Rıdvan Yıldız - Hiç
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 8367143
 Bugün : 548
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 526890
 Bugün : 17
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 74
 107. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 2
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 3
Son Güncellenme: 21 Şubat 2021
Künye | Abonelik | İletişim