Kardelen'i DergiKapinda.com sitesinden satın alabilirsiniz.        Ali Erdal'ın yeni kitabı TÜRK KİMLİĞİ çıktı        Kardelen Twitter'da...        Kardelen 32 Yaşında!..       
    Yorum Ekle     615 kez okundu.     Henüz yorum bırakılmadı.     Yazara Mesaj

Yûnus var Yûnustan içeru
Site Editörü

  Sayı: 110 -

İnsanoğlunun bizâtihi kendisini ve hayatını etkileyen unsurlar vardır. Kimisi maddî, kimisi mânevî... Yaşadığı coğrafyayı, o coğrafyanın iklimini başta gelen fiziksel unsurlardan sayabiliriz. Sert, kurak iklimde yaşayan insanların huyları, deniz kıyısında, sıcak iklimlerde yaşayanlardan farklı oluyor. Dağlık, yağışlı coğrafyada yaşayanlarda ayırt edici özellikler görülebiliyor. Bir kişide gördüğümüz bir huyu, belli bir coğrafyanın insanlarının huyuna benzettiğimizde “oranın suyunu içmiş” dememizin nedeni de bu olsa gerek.

Bir de mânevî unsurlar var. Mânevî unsurlar, maddî olanlar gibi bölgesel değiller, “milletlere” aitler. Millet kelimesini ırka işaret olarak kullanmadığımızı belirtmeye gerek var mı bilmem. Belli bir irfan, inanış çevresinde toplanmış kimseleri kastediyoruz. Doğu ve Batı kültürlerinde bu mânevî unsurlar birbirinden çok farklılar. Batıda, hayatının sonunda canına kıymış, hayatında yaşadıklarını bırakın örnek almayı okumaya bile çekinebileceğimiz bir filozof, düşünceleri ile o toplumun inşaasında etkili olabiliyor. Bizde ise meşreblerine göre bazı özellikleri diğerlerine nazaran daha öne çıkan büyüklerimiz hem hayatları hem yazılı eserleri ile toplumumuza ışık tutmaya devam ediyorlar.

Böyle bir zenginliğe sahip olduğumuz için ne kadar şükretsek az gelir. Her ne kadar aksi durumları her geçen gün daha fazla görsek de, toplumumuz üzerinde o “büyüklerimizin” zamanında attığı mayanın etkisini hâlâ görmek mümkün.

Allah insana insandan tecelli eder demiş ârifler. Efendimiz’den itibaren bu tecellinin vesileleri olan büyüklerin silsilesi kesilmeden devam etmiş, bazıları kurumsallaşmış tarikatler meydana gelmiş. Asr-ı saadet ve sonrasında hiç ara vermeksizin bu iklim devam etmiş. Anadolu tarihine baktığımız zaman on üçüncü yüzyılın bu silsilede çok önemli isimlere sahip olduğunu görüyoruz. Bir yandan Moğol belâsı ile tarihin en kötü dönemlerinden biri olan bu yüzyıl, bir yandan başta Hazreti Mevlâna, Hazreti İbni Arabî, Sultan Veled ve Hacı Bektaşı Veli hazretleri gibi isimlerin yetiştiği bir iklim olmuş. Burada bu iklimin devleti olan Selçuklu’yu anmamak olmaz. Osmanlı tarihine olan ilginin gerisinde kalan bu devletimiz hem sanat hem ilim olarak o zorlu dönemde büyük işler başarmış.

Sayı konumuz olan, himmeti üzerimizde olsun, Yunus Emre Hazretleri de o zor yüzyılda Allah’ın Cemâl sıfatının bir tecellisi olarak ışık saçmaya başlamış ve halen bizleri aydınlatmaya devam eden bir irfan kaynağı...

Büyükler hakkında söz söylemek haddimiz değil. Onları birbirleri ile karşılaştırmak gibi bir edepsizlik de yapacak değiliz. Sadece tecellilerinde dikkatimi çeken bazı nüansları paylaşmak isterim. Yunus Emre Hazretleri hakkında çok az bilgiye sahibiz, öyle ki, sayı konusu için aldığım ilgili tüm eserler bir kitap için oldukça inceydi. Kitapların birçok sayfasında hazretimin şiirleri olmasına rağmen... Hazret sanki kendini gizlemek istemiş. Aynı durum kabri şerifleri için de geçerli. Hazrete ait olduğu düşünülen birçok kabir var, Azerbaycan’da bile… Elbette sadece biri doğru veya o dahi doğru değil, diğerleri belki ayağının deydiği makamlardır. Hangi kabrine gitseniz o muhitin sakinleri asıl kabri burasıdır, diyor. Bu durum bile şu toprakların Yunus Emre ile olan gönül bağının ne kadar benzersiz olduğunun bir göstergesi.

Yunus Emre’nin diğer bir farkı da kurumsal olarak bir yol (tarik) Pîr’i olmasa da, ardında “Yunus” olmak diye tarif edebileceğimiz bir “kurum” oluşması. Bu öyle bir kurum ki, kendinden sonra birçok başka Yunus çıkmış. Âşık Yunus, Yoğurtçu Yunus, Emrem Yunus gibi. Bugün hazrete ait olduğu düşünülen bazı şiirlerin diğer Yunuslar’a ait olduğu söyleniyor.

Yunus Emre Hazretlerinin ehlince en önemli görülen özelliğini sona bıraktık, o da hazretin Türkçe eser vermesi. On üçüncü yüzyıl sanat ve ilimde Farsça ve Arapça’nın hâkim dil olduğu bir dönem. İbni Arabî hazretleri eserlerini Arapça yazıyor, Hazreti Mevlâna ise Farsça. Yunus Emre ise bugün bile zahir anlamını kolayca anlayabileceğimiz bir dille söylemiş söyleyeceklerini... Ehli, bu bakımdan Yunus’u, tasavvufun mânâsını Türkçe’ye çeviren zât olarak tanımlıyor.

Zahir anlamı diye özellikle belirttim, her ne kadar yalın bir dil kullansa da Yunus Emre şiirlerini hakkıyla anlayabilmenin ve yaşamanın çok zor olduğunu belirtmek gerekir. Günümüzde mısralarını okuyup, mısraları üzerine yapılan besteleri dinleyerek keyiflenmek onu anlamak değil elbette. Anlaması zor olan şiirleri diyerek sadece

“Çıkdım erik dalına, anda yedim üzümü

Bostan ıssı kakıdı, der ne yersin kozumu.”

Gibi mısraları kastetmiyoruz. Tüm şiirlerine bu gözle bakmak gerek.

İşte böyle bir irfan pınarı Yunus Emre Hazretleri. Hakkında çok şey söylemek isteyip de kelimelere dökemediğimiz bir güneş. Tarifi zor, anlaması zor... Kendisini

“Ete kemiğe büründüm

Yunus diye göründüm.”

Diye tarif edeni biz nasıl tarif edelim ki?


Bu yazıya yorum ekleyin

Adınız
E-posta Adresiniz
Yorumunuz
 

CAPTCHA


Resimdeki rakamları bu alana yazınız


Eklenen Yorumlar


Henız yorum bırakılmadı...
 
Yaz Dostum... - Sayı 114
İnce İnsan... - Sayı 113
Metaverse Dünyasında Derg... - Sayı 112
İnsan Hep Muhacir... - Sayı 111
Tüm Yazıları

ASKIDA ABONELİK: Siz de "askıda abonelik kampanyası"na destek olmak ister misiniz?

Gelecek sayı konusu (115):
Türk mimarîsi
Merkezi (cami) kaybettiğimiz için şahsiyetimizi kaybettik; şahsiyetimizi kaybettiğimiz için evimizi kaybettik, evimizi kaybettiğimiz için de şehrimizi kaybettik.

Son Eklenen Yorumlardan
 Elinize emeğinize sağlık, musikimizin geçirdiği evreleri iyi analiz etmişsiniz.... Ahmet Güney

 Elinize emeğinize sağlık, musikimizin geçirdiği evreleri iyi analiz etmişsiniz.... Ahmet Güney

 Elinize emeğinize sağlık, musikimizin geçirdiği evreleri iyi analiz etmişsiniz.... Ahmet Güney

 Derginizi sürekli takip ediyor, yayınlanan yazılarınızı okuyorum. Herkesin tek tek emeklerine, kalem... Merve

 Kaleminize sağlık hocam çok güzel olmuş her zaman ki gibi :) ... Yasemin


Devekuşunun kafasını kuma gömmesi misali kafasını toprağa gömen Avrupa bilmez mi ki, nefesi kesilince kafasını (soktuğu yerden) çıkarmak zorunda kalacak ve pişman olacaktır(pişmanlık duyacaktır).
Kardelen: Sayı 1, Temmuz 1992
Sen Varsın
Uyan
Musikide Asalet
Su
Biz Kimiz?
Biz Kimiz?
Musikide Asalet
“QARANLIĞI” YAZANIN GECƏSİ...
Devletin Yapmadığını, Yapamadığını


Ali Erdal - Devletin Yapmadığını...
Kadir Bayrak - Türk Kimliği
Sinan Ayhan - Oluşmuş ve Oluşmamış...
Sinan Ayhan - Kalem, O Kalemdir
Necip Fazıl Kısakürek - Kıraat Kitabı
Necip Fazıl Kısakürek - Mecmua Yağmuru
Bedran Yoldaş - Hatıra Defteri
Ekrem Yılmaz - Türk Kimliği
Ekrem Yılmaz - Lisan-ı Hâl
Dergi Editörü - Fikrin Değerini Bile...
Site Editörü - Yaz Dostum
Mehmet Hasret - Yaşayan Yemek
Necdet Uçak - Şifa ve Vefa Arama
Necdet Uçak - Sıla Özlemi
Necdet Uçak - Geçer
Altan Atan - Yakarsa Dünyayı...
Kardelen Dergisi - Kardelenden haberler
Kardelen Dergisi - Çıkış Beyannamemiz
M. Nihat Malkoç - Günümüzde Dergicilik...
Nihat Kaçoğlu - Anneannemin Saçları
Mehmet Balcı - Ecel (Ölüm) Gelmeden
Mehmet Balcı - Yüzlerine
Ahmet Çelebi - Yollar
Halis Arlıoğlu - Musikide Asalet
Halis Arlıoğlu - Sen Varsın
Osman Akyol - Pınar Başı
Kürsü Kainatın Efendisi - Hususilik
Murat Yaramaz - Sükût
Murat Yaramaz - Sülük
Mahmut Topbaşlı - Muradım
Eyyub MEMMEDOV - DƏRD İÇİNDƏ...
Mertali Mermer - Yalnızlığın Yakınlığ...
Cemal Karsavan - Açtılar Martılar Uçt...
İlkay Coşkun - Fikir Alıp Fikir Sat...
Turgut Yıldızan - Kültür Savaşçılarımı...
Vildan Poyraz Coşkun - Gölge Etme Başka İhs...
Tuba Kanlıkama - Biz Kimiz?
Özkan Aydoğan - Su
Rıdvan Yıldız - Yıldızlarla Aramda
İlknur Eskioğlu - Allah (C.C.) Her Zam...
Aykutalp Balkan - Ölülerin Bulunmaz Se...
Heybet Akdoğan - Siyara
Selahaddin Yıldız - Bozkır
Yusuf Çelikler - Ahuzar-ı Yusuf
Deniz Sarıtop - Uyan
Habil Yaşar - “QARANLIĞI” YAZANIN ...
Halit Yıldırım - Dergicilik Zor İş Ve...
Ziya Dilsuz - İNSAN TƏK OLAND...
Emel Akçay - Usul Usul
 
 
23 Mart 2005 tarihinden beri
 Ziyaretçi Sayısı Toplam : 10915873
 Bugün : 1968
 Tekil Ziyaretçi Sayısı Toplam : 564488
 Bugün : 41
 Tekil Ziyaretçi Sayısı (dün) Toplam : 107
 114. Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 12
 Önceki Sayıya Bırakılan Yorum Sayısı Toplam : 12
Son Güncellenme: 11 Kasım 2022
Künye | Abonelik | İletişim