Dijitalizma ve sanal âlem yapay zekâ, insandan ruhunu çalan hırsız! (mı?)
Ekrem Yılmaz

  Sayı: 130 - Ekim / Aralık 2026

Tweetle

Dijitalleşme, yapay zekâ, meta, sanal âlem, sosyal medya falan filân derken İNSANLIĞIMIZI elimizden alacaklar. Buna fırsat vermeyelim. Yapay zekânın, her cepheden saldırısı altındayız. Her şeyi dijitalleştiriyorlar; ekonomiyi, bankayı, parayı, alışverişi, kitabı, yayını, basını, düşünmeyi vs. vs. (Bitkoin), dijital alış-veriş, yapay et, yapay gıda ve genetiği değiştirilmiş birçok şey... İnsanın bile genleri ile oynamak istiyorlar ve gayeleri hayatı metaya, dijitale taşımak. Bu yolla birçok insan kabiliyet ve şubesini onun elinden alıp, köreltiyorlar. Fakat, dijital ile yapay zekâ ile insanın karnını doyurmak mümkün mü?! Mümkün değil, sanal ile karın doyuramayacaklar. 

Ve dijitalizma insan hayatını çok hızlandırıyor, çabuklaştırıyor. Kapitalizmanın kurgusu ve gereği olarak her şeyi hızlı şekilde tüketiyoruz. Dijitalizma ve yapay zekâ yoluyla insanlığı esir almak üzereler. Bu savaşta insan kalabilmeyi becerenler, insanlık için bir şeyler yapmalı, yapabilmeli; biz yapabilmeliyiz evvel emirde! Elimizden ne gelebilir? Hep beraber bir çıkış yolu, bir çare bulmaya çalışacağız, yoksa haller perişan. Bunu ihmal etme lüksümüz yok: İnsansı robot, meta ve onun gözlükleri insan hayalini zorluyor. Absürt düşünce ve fikirler, hayale sığmaz görseller ile denî şeyler sergileniyor. Ahlâksız insanı, şirazesinden çıkmış insanlığı daha da ahlâksızlaştırıyor; çeşit çeşit video, oyun, site, yayın ve yapay zekâ danışmanları ile iğdiş olmuş zihinleri, “zıpzıp kadar küçülmüş dimağları” hepten imha etmeyi deniyorlar. Sonunda ödev yapan öğrenci, düşünen insan, tedavi eden doktor, eğitimci, sanatkâr, şair, yazar kalmayacak! Hepsini yapay zekâ hallediyor nasıl olsa!.. Herkes herkese ulaşıyor bir türlü... Sır diye bir şeyini bırakmayacaklar insanın... Mahremiyet ortadan kalkıyor, yatak odaları ekranlarda... Hepimiz dinleniyoruz: Telefonumuz kapılı olduğu ortamlarda dahi bahsini geçirdiğimiz bir ürünün hemen reklâmı düşüyor sayfalarımıza... Yapay zekâya konu verip şiir yazdırıyorlar; yazılan şiire beste yap diyorlar, yapıyor. Bunu şarkı olarak seslendir diyorlar, okuyor. Başka bilindik bir şarkıyı yapay(!) bir sesle söyletiyorlar. Sözlü herhangi bir tasvir verip bunu resme çevir diyorlar, çeviriyor; bunu beğenmedim geliştir veya şöyle değiştir, şurasına şunu ekle diyorlar, yapıyor. İşler eve taşınıyor, uzaktan eğitim uyduruluyor. Pes artık! Az kalsın benim yerime de yaşa, nefes al diyecekler! Bu nasıl iş?! İnsan kabiliyetlerini köreltmek ile kalmayıp, mesleklerini de elinden alacak değil, vakıa olarak alıyor yapay zekâ! Sonra sanal âlem, sosyal medya ve çocuklarımızı elimizden çalan yayın ve oyunların ardı arkası kesilmiyor. “NE OLACAK BU MEMLEKETİN HALİ?”ni geçtik: Ne olacak bu insanlığın hali? Demek durumuna gelmedik mi? 

Seyyid Abdülhakîm Arvasî ÜÇIŞIK Hazretleri dünyanın ahvalini beyân eden yazısında şöyle buyuruyor: (…) “Bu bir zamandır ki, dinin bütün ahkâmı gizli. (…) İnsanlarda daima kötülüğü emreden ‘nefsi emmare’ hâkim ve insanları tahtı tasarrufuna almış. Şeytanın bütün askerleri her tarafta arzu ve isteklerinin yerine getirilmesi için emrediyorlar. Hakiki ilimleri anlamak mümkün değil, baş aşağı, tersine dönmüş. (…)” (Aktaran ve Osmanlıca risalesinin aslından sadeleştiren torunu: Taha ÜÇIŞIK) 

Evet şeytanın, şeytanlaşmış insan askerleri böyle her yolla her tarafta arzu ve isteklerinin yerine getirilmesini emrediyor da hiç mi iyi yönde kullanılabilecek yanı yok bu âlemin? Veya iyi yönde kullanılabilmesi için ne yapılabilir? Çaresi nedir?.. Hep misal verilir ya; silâhın, bıçağın, neşterin, radyo ve televizyonun kendisi kötü müdür? Elbet zatı kötü değil âletlerin. Ama silâh katilin, bıçak saldırgan sapığın, basın-radyo-tv soysuzun elinde kötü, kötüye, kötülüğe vesile oluyor. Silâh askerin, neşter doktorun, basın ve yayın araçları ehli olanın ve ruhun emrinde olunca da olmazsa olmaz birer faydalı aygıt haline geliveriyor!.. Faydalı ne demek? Gerekli, hattâ lâzım oluyor! İşte bu bakışın devamı olarak dijital enstrümanlar; yapay zekâ, meta ve gözlükleri de hayra kullanacakların elinde elbette iyiliğe, güzelliğe ve doğru olana vasıta olup işe yarar. Aksi halde bugün de olduğu gibi kötünün tahakküm ve insanı dijital köle haline getirmenin aracı ve vasıtası olur. Olmuyor mu? Zaten hedefleri hiç değişmedi; kendileri dışındakileri köleleştirmeye uğraştılar tarih boyunca ve bugün de bütün insî şeytan ve âletleri ile insanlığı dijital köle haline getirmekten başka gayeleri olmadığını anlayabiliyoruz. Veriler ortada, ispata gerek mi var? 

İyilik yolunda nasıl kullanılır bu dijitalizma ve sanal âlem? En evvel bir okuma kitabı ve bir kullanma kılavuzuna sahip olarak. Ahlâklı insan yetiştirecek bir eğitim ve müfredatı ile… “Kendisi için istediğini, başkaları için de isteyen insanlar”ın cemiyetini kurarak. Bütün buluş ve yenilikleri insanlığın hayrına kullanacak bir kafa ve zihne sahip nesli yetiştirerek. 

Birkaç misâl vermek iyi olacak:

Tıp alanında: Eskiden tıp öğrencilerine derste kadavra üzerinde, kesip biçerek ders verilirmiş. Yakın zamana kadar da böyle oluyordu. Şimdi ise kapalı ameliyatların bu dijital imkânlar ile yapıldığı gibi meta gözlüğünü takarak sanal bir ortamda, âdeta birebir kadavra parçalar gibi profesör dersini veriyor ve öğrenci hiç üstü başı kan olmadan dersten meseleyi kavramış olarak çıkıyor. 

Eğitimde: Kadavra örneğinde olduğu gibi laboratuvarda, uygulamalı derslerde, akıllı tahta ve benzeri ders ekipmanı olarak birçok kolaylık ve imkân sağlar. 

Uzay teknolojilerinde ve havacılıkta keza bu yöntemler ile ders verip; astronot ve pilotlar sanki uçak içindeymiş gibi sürüş yaparak yetiştiriliyor. Birebir sanki uçak kullanır gibi eğitim alıyor adaylar. Uzaya gidecek diğer insanları simülasyon ile oradaymış gibi hazırlayarak, o ortama alışmalarını sağlıyorlar. 

Ha keza savunma sanayiinde olanlar hepimizin mâlûmu… İnsansız yer ve hava araçları… Dronlar, İha, Siha, insansız uçaklar… Hepsini de şimdi Türk mühendisler yapıyor. Türkiye yapay zekânın bu nimetlerinden faydalanarak savunma alanında dünyaya parmak ısırttı. 

Sonra gen teknolojisinde, ürünlerin genetiğini bozmak yerine, ürünleri daha verimli ve faydalı hale getirecek ahlâklı mühendisler yetiştirerek yapay zekâ ehlinin eline verilmiş olur. Doğru netice alınır yukarıda misâllerde olduğu gibi… 

Robotların, hemen hemen kullanılmadığı alan kalmayacak gibi... Yapay zekânın kumanda ettiği makine ve insansı robotlar üretim bantlarında, tezgâhlarda ve hizmet sektöründe yapamayacağı iş yok; otomobil sanayi, gıda sektörü, ilâç üretimi, sürücüsüz taksi olarak, geri dönüşüm vs. vs… alanlarında kullanılıyor. 

Yani kısaca, iyi insanla her sahada iyi netice almak mümkün… Ancak insan, “insan” kalabilirse! 

Fakat dünya kötülerin dünyası gibi: Siyonların 1800’lerde insanlığı kontrol etmek için almış olduğu kararlar kâmilen şartları oluşturmuş, oluşturmaya da devam ediyor. Bu konudaki siyonların aldığı 22 maddelik kararları bir önceki 128 inci sayımızda okuduk. Çok mânîdar maddeler. O zamanda aldıkları o kararların bugün bütün insanlığın aleyhine netice vermiş olduğunu esefle müşahede ediyoruz. 

Fakat ümitsiz miyiz? Asla! İyilik yolunda yetişip, vasıtaları iyilik yolunda kullanacak nesillerin iş başına geleceği günün özlemi ile çalışırsak hayır. O kötüler insanlığa tuzak kurmayı dilemiş. Bilelim ki:

“Tuzak kuranların en hayırlısı Allah’tır.”

“Mevlâ görelim neyler, neylerse güzel eyler!” 

Sonuna bakalım: Son gülen iyi güler. Tabiî biz de yan gelip yatmayalım. Bir Adam Yaratmak filmi başlarken görüntüye gelen Osmanlıca hat levhasında: “Olan oldu, olacak olan da oldu” diyor. Evet, mâdem olan oldu, biz yatalım o zaman, diyemeyiz! Çalışmamız kifâye farzı: Kader sır ve itikat mevzuu, amel mevzusu değil… Sebeplere sarılıp gayret edeceğiz, çaba sarf edeceğiz. Savunma sanayiinde yazılımcılarımızın, mühendislerimizin ve müteşebbislerimizin birer Anadolu arslanı olarak gösterdiği başarıları diğer alanlarda, sektörlerde; eğitimde, ekonomide, tarımda, hayvancılıkta, gen teknolojisinde de gösterebiliriz, şayet bunu gerçekleştirecek nesiller yetiştirebilirsek. Göze göz, dişe diş: Kararlara karşı karar, ne gerekiyorsa yapmak da artık bize düşüyor. Tabiî olana yöneleceğiz. Tarıma... Tabiî olan hayatın tüm şubelerine... İnsanın aslî ihtiyaçları nedir: Yeme-içme, örtünme, barınma... Metada arsa satıyorlar, orada insan ev yapıp barınabilir mi? Elbette hayır, sanal olanın karın doyuramadığı gibi, orada barınılamaz da… İnsan tabiî olanı yer, tabiatta barınır: Hayat tabiî olanda... Bu tabiî olanı anlatmak, çerçevesini çizmek ve gereğini yapmak da bizim boynumuza borç! O halde gereğini yapmak için kolları sıvayalım! Ardından; Toprağımıza sahip çıkmalıyız. Toprağımızı satmamalıyız ve çıplak ayakla toprağa basmaya, tarıma devam etmeliyiz. 

(Bil Geyts) ve benzerleri dünyada çok büyük tarım arazileri satın alıyorlar. Onlara göre de sekiz milyarlık dünya nüfusu fazlaymış ve bunu beş yüz milyona düşürmeyi planladıklarını da gizlemiyorlar: Çeşit çeşit pandemi çıkararak bunu gerçekleştirmeyi arzu ediyor ve iklim krizi, karbon salınımı diye bir şeyler uydurup dünya hayvancılığının ve tabiî etin köküne kibrit suyu dökmek istiyorlar. Bütün bunları da ağırlıklı olarak dijital âletleri kullanarak yapıyorlar. Onların gözünde bizler birer rakamdan ibaretiz ve hayatta kalanlarımızla müstakbel dijital köle adaylarıyız. İnsan olarak, insanlık olarak kendimize edilen bu ihanetlere kör olamayız, buna hakkımız yok, gelecek nesillere ve âhirette bunun hesabını veremeyiz. 

O zaman, haydi hemen kalem başına, haydi iş başına! Vakit yok: “Söz kurtlandı, yalama oldu;” ise “iş lâzım!” İnsanlık, gerçek “İnsanı”, bekliyor; vicdan ve merhameti arıyor! 

Onu ona -milenyumda kavramları yenileyecek ve eşya ve hadiselere hâkim olmayı başaracak nesle köprü olarak- veren tekrar biz olalım; İslâm inancı, İslâm ahlâkı ve eğitimi ile…