Demokrasi nedir veya hangi demokrasi?..
Zaimoğlu

  Sayı: 58 - Ekim / Aralık 2007

Tweetle

Demokrasi, demokrasi diye haykırırken neyin kastedildiğini ve bu nesnenin niye Türkiye’de koruma ve kollama altında tutulduğu doğrusu merak konusudur. Evet aşağıya tanımları sıralayalım ve sonra da sorumuzu soralım:

1)KLÂSİK DEMOKRASİ (Classical democratik theory): Her bireyin siyasal konularda kendine en uygun olan seçeneği rasyonel olarak seçebilme yeteneğine sahip olduğu, bireylerin rasyonel tercihlerinin toplamının genel iradeyi oluşturduğu; temsilcileri yoluyla da genel iradeyi yönlendirmesine imkân tanıyan örgüt düzenlemelerinin tümüne verilen ad... Ayrıca demokrasili sadece bir temsil sistemi değil bir hayat tarzı olarak anlayan görüş. (A. Lincoln, Cicero, J. J. Rousseau, Th. Jefferson)

2)DEMOKRATİK ELİTİZM (Democratik Elitism). Demokrasi bir yaşam biçimi değil, bir karar sürecidir. Bu süreç egemen elit yöneticilerin düzenli aralıklarla seçilmesini sağlayan bir yönetim biçimi şeklinde tezahür eder. (J. Schumpeter)

3)KAPİTALİST DEMOKRASİ (Democratik Capitalism): Tüketicinin isteğine uygun üretimin yapıldığı, herkesin önceliklerini ve plânlarını kendisinin belirlediği; merkezî plân- lamanın olmadığı ve devlet müdahalesinin en aza indirildiği; üretim ve dağıtım araçlarının mülkiyet ve denetiminin bireyin veya cemiyetlerin kontrolünde olduğu toplum. (M. Weber)

4)MERKEZİYETÇİ DEMOK- RASİ (Democratic Centralism): Siyasî ve idarî kararların alınması aşamasında her türlü eleştirinin, önerinin serbest olduğu; ancak, karar alındıktan sonra tam bir itaatle ve hiyerarşik biçimde alınan kararların uygulanmasını öngören yönetim biçimi. (Komünistlerin ütopyası idi)

5)SOSYALİST DEMOKRASİ (Democratic Sosialism): İşçi Partisi, Amerika’da Norman Thomas hareketi, Batı Avrupa ve Japonya’da sosyalist partilerin öncülüğünü yaptığı; sosyalizme giden yolda devrimin bir araç olarak kullanılmasını reddeden; sosyalistleştirmenin barışçı yollarla olacağını savunan görüş.

6)SOSYAL DEMOKRASİ (Social Demoderacy): II. Dünya Savaşı sonrası Batı Avrupa ve İskandinav ülkelerinde gelişmeye başlayan uzlaşma taraftarı, sosyalizme kanlı devrimle değil, demokratik mücadele ile ulaşılmasını öngören, sosyalizmle demokrasiyi uzlaştırmaya çalışan sosyal hareket: Ilımlı sosyalizm...

Ve tariflerine girişmeden şunlar da var:

7)KATILIMCI DEMOKRASİ,
8)YAYILIMCI DEMOKRASİ,
9)YÖRESEL DEMOKRASİ,
10)KÜRESEL DEMOKRASİ... Vs...

Belli ki daha içi doldurulacak birçok isimlendirme türü mümkün. Tarifler muhtelif ve ifadeler teorik, fakat bu demokrasilerde muhteva ne olacak? Yani kriterleri (iyi – güzel – doğru hükmü) kim koyacak? Müeyyideler hangi esasa göre belirlenecek? Ahlâk?.. Ceza?.. Neye göre ve hangi kaynaktan devşirilecek?

Demokratik anayasa...
Demokratik sistem...
Demokrasi abileri...

Meselâ yukarıda sayılanlardan hangisine göre ... demokratik? Biri seçilirse, niye hepsinin değil?
Tarifin bu kadar bol olduğu yerde, ya onlar demokrasi değil, eğer tanımlar doğru kabul edilirse, demokrasi denen şey "bir şey" değildir.
Hal böyle olunca...

Demokrasi mükemmelin ismi midir?