Ni?in ba?ymyzla u?ra?yyorlar?
Turgay Ertem

  Sayı: 61 - Temmuz / Eylül 2008

Tweetle

Başımızdaki nesne ile uğraşanlar, başımızın içindekine düşmanlıklarını açığa vuruyorlar aslında. Tarih boyunca insanlar, büyük bir çoğunlukla başlarını herhangi bir şekilde örtmüşlerdir. Başın açık olması isteği veya alışkanlığı, 20. yüzyılın sonları ile 21. yüzyılın insanlarında yaygınlaştı. Daha çok şehirlerde baş açık bir görüntü oluştu. Doç Dr. Mesut Başak, dergimizdeki son yazısında erkeğin başını örtmesinin tıbbî faydalarını izah etmişti. Söyledikleri çok önemli şeyler. Belki daha pek çok şey ekleyebilirdi de. Meselâ nezlenin, sinüzitin en önemli sebebi başın üşütülmesi değil mi?

Bizim kültürümüzde, başın açık olması ayıp görülmüştür. Sabah kalkıp başındaki takkeyi başka bir başlıkla değiştirmiştir insanımız. Osmanlı toplumunda, hattâ daha öncesinde başın açık olduğu anlar pek nadirdir. Nitekim Fatih'in gönderdiği elçilerin başlarındaki sarığı çıkarmamasına sinirlenen Kazıklı Voyvoda’nın (Cât Vlad) sarıklarını kafalarına çiviletmiş olduğu rivayet edilir. Ecdadımıza ait bütün belgeler, erkeklerin başlarını sarık, kalpak, takke, papak gibi nesnelerle örttüğünü göstermektedir.

Avrupa ve Amerika'da, daha doğrusu Hıristiyanlar'da, başın açık olması, hattâ şapkalı kişinin şapkasını çıkararak karşıdakini selâmlaması, saygı ifadesidir. Senelerce başında bir başlık taşıyan insanlar, kabul edilen şapka (siper-i şemsli serpuş) kanunu ile yeni bir anlayışla karşılaşmış oldu. Türkiye Cumhuriyeti memurlarına da saygı için başını açması gerektiği aşılanmaya çalışıldı. Hattâ ben, dedemin fötr şapkasını başından çıkararak tanıdıklarına selam verdiğini halâ hatırlarım. Demirel, fötr şapkasını başına pek takmasa da elinden eksik etmez, vatandaşlarını (!) onunla selâmlardı. Cumhuriyetin ilk yıllarında hatta 1960, 70'li yıllara kadar şapka herkesin başında olmuş, hacı takkesi veya başka bir şeyi başına örtmek isteyenler, şiddetle, inkılâp düşmanlığı suçlaması ile karşılaşmışlardır. Köylü şapkası denilen kasket, Ecevit'in halka yakın olduğunu göstermek için kullandığı (simge, sembol) idi. Halâ köylerimizdeki belli yaşın üzerindekiler tarafından kullanılır. Köylümüz, başındaki kasketi adeta Müslümanlaştırmıştır üstelik. Camiye girdiğinde onu ters çevirir. Böylece secde etmesini önleyen siper kısmı arkaya gelir.

Son dönemde Türk erkeği, başına zorla örtülmek istenen nesneye karşı şuuraltında tepki oluşturdu ve başını örtmemeyi tercih etti. Avrupa'yı örnek almıştık bu konuda zaten. Onlar da başlarını örtmez olmuşlardı. Hasta olmak bahasına, kafayı üşütmek bahasına başını örtmez. Bugün ülkemizde halâ yürürlükte olan ama hiç uygulanmayan bir şapka kanunu var. Devlet memurları ve milletvekilleri, bu kanuna göre “siper-i şemsli serpuş” yani şapka giymek zorundadır… Biri bu kanunun artık mânâsı kalmadı dese, hemen lâiklik düşmanı ilân edilir. Çünkü devletimiz hukuk devletidir! Millet razı olmasa da, yanlış olsa da millet adına karar verenler, kadük olmuş kuralları dayatmaya devam ederler. Namazda müslümanın başını örtmesi sünnet olarak kabul edilmiş, sevap kazanılacağı belirtilmiştir. Peygamberimizin (as) başı açık namaz kıldığını kaynaklar belirtmiyor. Buna karşılık başına sarık sardığı, başka şeyler örttüğü rivayetleri pek çoktur. Bunda iklim şartlarının da rolü var elbette. Bugün ise başını namazda örtenler namazdan sonra hemen başlarını açmaya mecbur hissederler. Çünkü cami dışında, çarşıda pazarda onu başındakiyle gören inanç düşmanı kişiler, irticanın hortladığı yaygarasını yapabilirler…

Bu milletin başındakiyle uğraşmak inadı, insanımızın başının içindekiyle, inancıyla, yapılan kavgadan kaynaklanmaktadır. Allah'a iyi kul olma gayreti, devamlı engellenmiştir. Hiç vicdanı sızlamadan genç kızlarımızı okuma hakkından mahrum etmeyi marifet ve zafer zannedenler, Allah'a nasıl hesap verecekler? Son günlerde batılılaşmaktan çağdaşlaşmaktan, laiklikten bahsedenlerin bu kavramları kendi istedikleri gibi anladıkları, yorumladıkları açıkça anlaşılmıştır. Besmele çekmek, elhamdülillah demek, sünnet cemiyetleri düzenlemek bile yanlıştır onlara göre. Allah bizi bu insanlardan korusun ve kurtarsın. Onlara fırsat vermesin. Hesaplarını boşa çıkarsın. Kinleri, nefretleri, iftiraları kendi başlarına dönsün.