K E L E P Y R M A L
Fatma Pekşen

  Sayı: 44 - Nisan / Haziran 2005

Tweetle

Ne iyi etmişti şu köylü güzeli diriliğindeki kelepir malı satın almakla... Öteki öleli neredeyse iki ayı bulacaktı. İhtiyarlığı kapıya koymayıp “Yaza kadar canımı dişime takar idare ederim” dediyse de, çarşıya yayan gide gele perişanlamıştı. Bir iki haftaya kadar gelin üçüncüyü doğuracaktı. Hem ona, hem çağaya höllük lazımdı. Ele ağız eğip “Bir yolunuz düşerse eyisinden bir yük öllük getiresiniz” mi diyecekti?... Farz et ki; “He” dediler. Bakalım doğuma yetişecek miydi? İşin yoksa Vesi Hatun’un asıldıkça daha da esmerleşen suratını seyret.
İyi etmişti iyi; o zaman kızmıştı ama iyi ki dükkân komşusu Hamdi Ağa, kaynanasının kuluncunun nasıl kalktığını anlatmak için ayak üstü lafa tutmuştu da Allah önüne o çingeneyi çıkarıp bu eşeği nasip etmişti.
Kaç gündür haber gönderip duran Hıdır Ağa’nın köyüne gidip, konağındaki güzden beri birikmiş olan bakırları kalaylayıp arta kalan zamanda da diğer köylülerinkini elden geçirip, yağın, balın, kaymağın yanı sıra, “Yüklü bir miktar parayla doğuma yetişirim” diye hesaplar yaparak eve doğru ilerlerken eşeğe yetişmekte zorlanıyordu.
“Amma bakmış çingenoğlu eşşeğe”dedi içinden. Güvercin topuklu taze kızlar gibi kırıta kırata, arnavut kaldırımları şıkırdata şıkırdata, belini cilveyle büke büke öylesine yürüyordu ki, yavuklusu askerden gelmiş gelinin acelesini yaşıyor zannederdi seyredenler... Hele bir de rahmetlinin doğru dürüst kullanmadığı semerini vurursa...
Araplık yolu bitip kendi bahçesi görününce daha bir keyiflendi. Akşamın bu saatında, ahır inek işlerini bitiren gelin-kaynana bahçeye inip, yerden fışkırmış gibi duran gümrah otların döşenmiş yerine minderleri atıp, bir yandan çorap örüp bir yandan da baba-oğulun işten gelmesini beklerken, kızlar mutfakta sofrayı kurmakla meşgul olurlardı.
Ablak yüzüne göre ufak duran gözlerini kısıp, bahçenin çitime gibi ağaçlarının arasından Vesi Hatun’u seçmeye çalıştıysa da başaramadı. Ola ki ark kenarına yeni dikilen kavaklar tutmuş mu diye bahçenin ucuna kadar gelirdi de kendisini önünde eşekle yele yele gelirken tesadüf eseri görür, “Aferin bizim herife, lafımı tuttu, doğumdan evvel eşşeği yetiştirdi” diye neşelenir, neşelenmekle de kalmaz, karanlık basmasına aldırmadan tava sapı tutar, Vazıldan yağıyla helva bile pişirirdi.
Eşek –buna eşek denmez aslında ceylân– bu yolları daha önce biliyormuş gibi Tömek Çatı’nı öyle bir döndü ki kaymakamın cipi yanında halt ederdi.
Her akşam bu saatte, böyükanalarının zırzaladığı dış kapının ardında ocik oynarken, gülyağı kokan ceketin iç cebinden çıkan halka şekere sevinen torunlar, zıpır zıpır zıplayan meş’ale bakışlı eşeği görünce ne kadar sevinecek, kendisinden, sırtına bindirmesini isteyeceklerdi akşam akşam.

* * *

İnekle yaşara çaktırmadan, otun, samanın en iyisini taze misafirin önüne koyup, Semerci Halil ustaya önceki için yaptırttığı, şıkır şıkır şıkırdayan mavi boncukları, bembeyaz bezi, simsiyah sahtiyanı, üstüne türlü nakış vurulmuş kilim çektirttiği semeri sakladığı yerinden çıkartıp sabaha hazır eden kalaycı Veysel usta, gece boyunca yatağında dönüp durmuştu.
Sabah namazını kıldıktan sonra, körüğünü, kalayını, nışadırını, cümle edavatını yükleyip, kara kızının sırtına binip, gırnatacı Hacı’nın düğünlerde, sahrelerde söylediği türküleri çığıra çığıra köye doğru yollanacaktı. Çok değil, bir hafta on güne kadar koynu para, heybesi erzak dolu vaziyette kapıyı çalacak, karısı kendisini karşılarken gelinden haber sorup, yıkanıp, paklanıp istirahat edip, birkaç gün keyf çatacak, sonra da dükkânda biriken işlerin başına geçecekti...
Kolay değildi köy kalaycılığı; senede kaç kez boylardı aşinası olduğu köyleri. Birinde olmazsa diğerinde nalbandıyla, saracıyla, demircisiyle, köşkeriyle bir sürü esnaftan arkadaşına denk gelir, birbirlerinden çarşıyı, gidişatı sorup, laf arasında evden haber almaya çalışırlardı.

* * *

Sabah olup yıldızlar utangaç bir peri kızı gibi, büyülü mekanlarına doğru kaybolurken, Vesi Hatun’un kaynattığı “düğürcek aşı” nı, aceleci adamlara mahsus höpürtülerle içip ahırı boyladığında gözlerine inanamadı.
Dün akşam üstünden beri içini keyfe boğan kara kız tuş olmuş pehlivan gibi, nalları dikmiş, musurun dibinde sırt üstü yatıyor, kuyruğu yaşar dananı ayaklarının altında eziliyor, sırıtkan kalmış dişlerinin üstünde üç beş tane uyuz kara sinek, yeni bir şey keşfetmişçesine ahırın alacalığında inip inip kalkıyordu. Medet umarcasına onca para saydığı eşeğin üzerine eğilip şöyle bir yoklayınca, kesif sidik kokusunu bile bastıran rakı kokusuyla irkildi. Dükkan komşusu Hamdi ağanın akşamki sözleri beyninde şimşek gibi çaktı; “Eyice baktın mı Veysel Usta, bu çingenlere güvenilmez. Uyuz, gözden düşmüş eşşeklere bir şişe rakı dayayıp içiriyor, tesiri geçmeden satıyorlarmış.” Demişti. O anda kaale almadığı şey kendi başına gelmişti işte.
Sıkıntıyla doğruldu. Taa Çaykenarına kadar gidip çadırların arasından o namussuzu bulmak, parasını kurtarmak istediyse de cesaret edemedi. Katmer katmer olmuş ensesini nasırlı parmaklarıyla kaşıdı. Bahçeye ahbun taşıdığı el arabasını, dayadığı köşeden çıkarıp getirdi, kuyruğundan şöyle yoklamasıyla yanının üstüne yıkılan eşeği el arabasına yüklemeye çalıştı. Kımıldatamadı bile. Derin bir of çekti. Yapacak bir şey yoktu. Naçar, güneşin doğmasını bekleyecek, oğlan işe gitmeden evvel, Vesi Hatunun da yardımıyla, leşi yükleyip dün keyifle getirdiği yolları arşınlayarak Çaykenarına götürüp atacak, suyun alıp gitmesini sağlayacaktı.
Bu yaşta saflığına yenilmişti gene. İçi burkuldu.
Dün akşam, iyisini verdiği samanla ota bakan inekle yaşarın gözlerinde dost bakışlarını yakaladı. Gülümsedi.