Darbe yorumları
Bahadır Kaya

  Sayı: 91 - Ocak / Mart 2017

Tweetle

15 Temmuz'da ülkemizde yaşanan darbe girişiminde Türk milleti yeni bir kahramanlık destanı daha yazdı. Dünya böyle bir yiğitliğe, böyle bir cesarete bir kez daha şahit oldu. Tıpkı Kurtuluş Savaşı'nda, Çanakkale Savaşı'nda olduğu gibiydi. Tanklar, tüfekler karşısında dimdik duran halk geri adım atmadı. Sonuna kadar savaştı ve darbe girişimini püskürttü. Dünyanın bu hainliğe karşı tavrını araştırdık. Kimin hakkını ne kadar verdiğine siz karar verin.

Avrupa Parlamentosu: Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı M. Schulz, FETÖ'nün darbe girişiminin başarısız olmasını ve Türkiye'de hukuka dönülmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Yunanistan: Başbakan A. Çipras: "Türkiye'deki gelişmeleri yakından izleyen Yunan hükümeti ve halkı, güçlü bir şekilde demokrasi ve anayasal düzeni destekliyor."

Çin: Çin, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lu Kang: "Türkiye'deki durumu yakından takip ediyoruz ve umarız Türkiye en kısa sürede düzen ve istikrara geri kavuşur."

Endonezya: Devlet Başkan Yardımcısı Yusuf Kalla, FETÖ'nün darbe girişimine karşı Türk hükümetini ve demokrasisini desteklediklerini söyledi ve darbe teşebbüsünün endişe verici olduğunu belirtti.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi: Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Pedro Agramunt, darbe girişiminde Türkiye'nin demokratik kurumları ve yöneticilerini desteklediklerini bildirdi. Demokratik kurumlar ve Avrupa Konseyi standartlarına saygı çağrısı yaptı ve "Türkiye'nin demokratik kurumlarını ve yöneticilerini destekliyoruz." dedi. Demokratik yollarla seçilmiş bir hükümetin zorbalıkla değiştirilmeye çalışılması kınandı ve "AKPM, Türkiye'nin yanındadır." dendi.

Almanya: Başbakan A. Merkel, darbe girişimini en sert şekilde kınadı. Çok sayıda insanın hayatlarını kaybetmesinin trajik bir durum olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Demokratik düzeni şiddet yoluyla değiştirmeyi amaçlayan her türlü girişimi en sert şekilde kınadı. Anayasal düzene saygı gösterilmesini istedi.

Ukrayna: Dışişleri Bakanlığı, darbe girişimi kınadı: "Ukrayna, Türkiye Cumhuriyeti halkını ve seçilmiş yönetim organlarını kararlı bir şekilde destekliyor" dedi

Azerbaycan: Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, darbe girişimini sert şekilde kınadı. Türkiye devletinin ve Türk milletinin her zaman yanında olduğunu belirtti ve demokratik yolla seçilen iktidarı sonuna kadar desteklediklerini ifade etti. Darbe girişiminin, başarısız olmasından memnuniyet duyduğunu vurgulayarak, "Kardeş ülkede kısa sürede durumun normale döneceğinden eminim" dedi.

Kanada: Başbakan Justin Trudeau, silâh zoruyla Türkiye'nin demokratik kurumlarını yıkma girişimlerini kınadıklarını bildirdi. "Kanadalılar adına, Türkiye'de yaşanan olaylarla ilgili kaygılarımızı ifade ediyorum. Taraflara itidal çağrısında bulunuyoruz. Kanada, Türk demokrasisinin muhafazasını destekler." dedi. Dışişleri Bakanı Stephane Dion da, Kanada'nın demokratik Türkiye'yi desteklediğini belirtti. Mevkidaşı Mevlüt Çavuşoğlu ile telefonda görüştüğünü belirterek, silâh zoruyla yapılan her türlü girişimi kınadığını bildirdi. Demokrasiyi ve sivil iradeyi savunan Türkiye halkına hayranlığını ifade etti.

Bulgaristan: Cumhurbaşkanı Rosen Plevneliev: "Türkiye’deki barış ve istikrar bizim için birincil önem taşır. Komşumuz ve stratejik ortağımızdaki seçilmiş kurumlara tam destek veriyoruz”

Avusturya: Başbakanı Christian Kern: "Hukuk devletinde güç kullanılması çözüm değil." Dışişleri Bakanı Sebastian Kurz: "Anayasal düzene geri dönülmeli"

Bosna Hersek: Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Bakir İzzetbegovic, darbe girişimini "hain bir plan" şeklinde nitelendirdi. Durumun kontrol altına alındığını belirterek, "Kimin güvenilmez olduğu ortaya çıkmıştır. Kaos meydana getirilmek istenmektedir" dedi. Bakanlar Konseyi Başkanı Denis Zvizdic, FETÖ'nün darbe girişimine tepki gösterdi. Demokrasinin hiçbir şekilde darbeyle sağlanamayacağına işaret ederek, "Türkiye, tüm dünya için önemli bir stratejik konuma sahiptir. İstikrarı hem bölge hem dünya için önemlidir." dedi.

Macaristan: Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Peter Szijjarto, FETÖ'nün darbe girişiminin terör faaliyeti olduğunu söyledi. Demokratik seçimlerle yönetimde bulunan Türk hükümeti ve Cumhurbaşkanı ile dayanışma içinde olduklarını ifade etti.

Belçika: Başbakan Charles Michel, FETÖ'nün darbe girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasından memnuniyet duyduklarını bildirdi. Belçika'nın Türkiye'nin demokratik kurumlarına destek verdiğini vurguladı.

Irak: Meclis Başkanı Selim el-Cuburi, Türkiye Büyük Millet Meclisi binasına yönelik saldırıyı kınadı. "Meclise saldırmak ülkenin en yüksek yasama yetkisinin prestijine saldırmak demektir. Anayasal ve hukuki meşruiyete saygı duyulmalı" dedi. Dışişleri Bakanı İbrahim el-Caferî de Türk devlet kurumlarının muhafaza edilmesi gerektiğini belirtti. Cumhurbaşkanı Fuad Masum, darbe girişimine karşı yönetimin yanında olduklarını belirtti. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Neçirvan Barzani de FETÖ'nün darbe girişiminin başarılı bir şekilde önüne geçilmesinden dolayı Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başbakan Binalı Yıldırım'ı tebrik etti.

Etiyopya: Hükümet sözcüsü Getachew Reda, ülkesinin, Türk halkının ve demokratik seçimle iş başına gelmiş hükümetin yanında olduğunu belirtti.

Cibuti: Cumhurbaşkanı Sözcüsü Necib Ali Tahir Türkiye'deki darbe girişimini kınadı. Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Nkosazana Dlamini Zuma da darbe girişimini kınadı, "Afrika Birliği, Türk demokrasisine saygı gösteriyor." dedi.

Lübnan: Müstakbel Hareketi lideri ve eski Başbakan Saad Hariri, "Türkiye'nin bölge halklarıyla, İslâm âleminin güvencesi olduğunu" söyledi ve Erdoğan'ın liderliğinde güvenli bir limana ulaştırılmasından mutlu olduklarını belirtti.

Sırbistan: Başbakan Aleksandar Vucic: "Türkiye gibi büyük ve güçlü bir ülkenin sıkıntılarının üstesinden geleceğine inanıyorum." Boşnakların yoğun olduğu Sancak’ta FETÖ’cü darbe girişimi protesto edildi.

Arnavutluk: Cumhurbaşkanı Bujar Nishani: "İktidarın şiddet kullanarak ele geçirmek istenmesini kınıyorum. Türkiye'deki huzurun hemen geri gelmesini temenni ediyorum." Başbakan Edi Rama: "Türkiye'nin böylesine zor geçen bir geceden başarıyla çıkmış olmasından mutluyum."

Kosova: Cumhurbaşkanı Haşim Thaçi: "Türkiye'nin istikrarı bölge istikrarının anahtarıdır. Seçilmiş hükümeti, hukuku ve düzenini destekliyoruz." Başbakan İsa Mustafa: "Demokratik toplumlarda halk tarafından iktidara getirilenler devleti yönetir.”

Suriye muhalefeti: Suriye muhalefeti, FETÖ'nün darbe girişimine karşı Türk hükümetini ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı desteklediklerini açıkladı. Suriye geçici hükümeti Başbakanı Dr. Cevad Ebu Hatab Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ve seçilmiş hükümetin yanında olduklarını vurguladı, "Allah, dost Türk halkını ve hükümetini korusun" dedi. Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonundan (SMDK): "Biz, Suriye halkının temsilcisi olarak, Türk kardeşlerimizin mukavemetini tebrik ediyoruz. Ortaya koydukları iradeyi saygıyla takdir ediyoruz. Köklü ve önemli başarılar gerçekleşmiştir."

AGİT: Dönem Başkanı ve Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier ile Genel Sekreteri Lamberto Zannier ortak açıklamada, darbe girişimini kınadı.

Fransa: Dışişleri Bakanı Jean-Marc Ayrault, FETÖ'nün darbe girişimini kınadı; Türk halkının, canı pahasına sergilediği cesaret ve onurlu mücadelesinin takdire şayan olduğunu vurguladı.

İtalya: Başbakan Matteo Renzi, darbe girişiminin bertaraf edilmesinden dolayı rahatladığını belirtti. Dışişleri Bakanı Paolo Gentiloni, FETÖ'nün darbe girişiminin püskürtülmesini memnuniyetle karşıladı.

Avrupa Birliği: (AB), FETÖ'nün püskürtülen darbe girişimini kınadı.

Slovakya: Başbakan Robert Fico, Dışişleri Bakanı Miroslav Lajcak ve İçişleri Bakanı Robert Kalinak, darbe girişimini kınadı.

Fas: Başbakan Abdulillah Benkiran, FETÖ'nün darbe girişimini "utanç verici bir eylem" şeklinde nitelendirerek seçilmiş iradeye sahip çıkan Türk halkını tebrik etti. Fas Adalet ve Kalkınma Partisi Başkanı Benkiran: "Türk halkını, seçilmiş iradeyi, darbe karşıtı siyasi parti liderlerini ve emniyet güçlerini darbe girişimine karşı gösterdikleri çabadan dolayı kutluyoruz. Darbecilere karşı kazanılan bu büyük zaferle istikrar, demokrasi ve özgürlük kazandı."

Makedonya: Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov: "Türkiye, Makedonya'nın önemli bir stratejik ortağıdır. Durumun sakinleşmesinden ötürü mutluluk duyuyorum."

Karadağ: İslam Birliği Başkanı Rifat Fejzic, imamlara çağrıda bulunarak, "Bugün öğle namazıyla birlikte Karadağ'daki camilerdeki bütün imamlar şükür duası etmek ve şükür namazı kıldırmak ile yükümlüdür. Türkiye'ye karşı yapılmaya çalışılan darbe girişiminin başarısız olmasından dolayı Allah'a şükrediyorum. Türk devleti ve halkı, Karadağ'ın dualarındadır." dedi.

NATO: Genel Sekreter Jens Stoltenberg: "Türk halkı ve siyasi partilerinin demokrasi ve demokratik yollarla seçilmiş hükümete gösterdiği güçlü destekten memnuniyet duyuyorum."

Kazakistan: Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev, demokratik yollarla seçilen ülke liderinin başında olduğu Türk halkının tüm zorlukların üstesinden geleceğinden ve demokrasiye sahip çıkarak istikrarlı gelişimini sürdüreceğinden şüphelerinin bulunmadığını bildirdi.

Romanya: Başbakan Dacian Cioloş: "Türkiye için tek yol anayasal düzen ve hukuk devletine dönüştür"

Suudi Arabistan: Dışişleri Bakanlığı, FETÖ'nün darbe girişiminin püskürtülmesini memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.

Türkmenistan: Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhammedov, Türk halkına ve Türkiye'ye desteklerini ifade etti. Dışişleri Bakanlığı'ından, girişimi endişeyle karşılandığı belirtildi.

Dünya Müslüman Âlimler Birliği: Genel Sekreteri Ali Karadaği: "FETÖ darbe girişimi, İslam hukukuna göre haram ve büyük günahlardandır. Türk ordusunu temsil etmez. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı desteklemek için sokaklara inen halkı takdir ediyoruz. Girişim tamamen başarısız olana kadar halkın Erdoğan'a desteğini sürdürmesini istiyoruz."

Kuveyt: Emir Şeyh Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a "meşru başarı, demokratik zafer ve Türk halkının iradesi" dolasıyla tebrik telgrafı gönderdi, anayasal kazanımları koruyan Türk halkını tebrik etti.

Avustralya: Başbakan Malcolm Turnbull, Türkiye'nin seçilmiş hükümetine desteğini iletti.

Somali: Hükümeti, Türkiye'nin talebi üzerine Feto'nün Nile Academy faaliyetlerini durdurdu, mensuplarını sınır dışı etti. Darbe girişimini kınadı.

Ürdün: Hükümet, Türkiye’nin istikrarının önemine işaret etti.