Kelimeler
Site Editörü

  Sayı: 58 - Ekim / Aralık 2007

Tweetle

Son zamanlarda, kelimelerin salt anlamlarından daha fazla manâlarının olduğunu düşünmeye başladım.

* * *

Bir kelimenin veya bir kavramın ortaya çıkması, o toplumun, o kültürün bazen bir buluşu, bazen de bir ihtiyacı ile oluyor. Örneğin "yoğurt" kelimesini ele alalım. Yoğurt, bizim kültürümüzde olan bir yiyecek. Kelimenin orijinali "yoğurt". Diğer dillere de bizden geçmiş. Bu kelimenin diğer dillerde olmamasının nedeni, bizden önce onlarda yoğurt yiyeceğinin olmaması. Yani, yiyecek ile beraber kelimeyi de ithal etmişler.

Bizim dışarıya ihraç ettiğimiz böyle kelimeler çok değil. Ama aldıklarımız hayli fazla.

Örneğin "elektrik". Elektrik, bizim kültürümüzde olmayan bir kelime. Zaten kelimesi olmadığı gibi kendisi de yoktu. Onu bulanlar isimlendirdi ve biz de onlardan aldık.

* * *

"Demokrasi" kavramını da bu şekilde ele almak istiyorum.

Demokrasi Türk diline, kültürüne ait bir kelime değil. Sözlüklere baktığımızda kaynağının Fransızca, Latince ve Yunanca olduğu görülüyor. İlk çıktığı yer Yunan Medeniyeti. Demek ki, o toplumun ihtiyacı sonrasında ortaya çıkmış bir kavram "demokrasi".

Kelimeler ve kavramları dışarıdan almamız onları kullanmamamız anlamına gelmiyor elbette ama demokrasi gibi toplumların ihtiyaçları doğrultusunda ortaya çıkan kavramlar diğer toplumlara ortaya çıktıkları toplumlara uydukları kadar uymuyorlar kanımca. Örneğin, Avrupa’nın demokrasi kavramı ile uyumlu olması onun Yunan medeniyetinden aldığı etki ile açıklanabilir.

Peki, bu bağlamda, bizim kültürümüzün demokrasi ile arası nasıl olur?

Kültürümüzün mayasının İslam olduğu malûm. İslam’da ise demokrasi kavramı yok. Onun kendisine ait bir kavramı var, o da "istişare". Fikir sorma, danışma anlamına geliyor istişare. Hattâ Kuran’ı Kerim’deki Şura suresine isim veren şura kelimesi istişare kelimesinin kökü.

Şu günlerde yapılan tartışmaları izlerken aklıma demokrasinin toplumumuza, kültürümüze bir türlü uymayan dişlileri geliyor. Oturan yerler olsa da birkaç yivde sorun var. Bu sorunların nedeni, kültürümüzün fıtratının demokrasiden ziyade başka kavramlara daha yatkın olmasından mı acaba?

* * *

Sitemizden haberler

Ramazan yine bereketini gösterdi ve ziyaretçi sayılarımızda artış oldu. Şu günlerde 300 tekil ziyaretçi sayısını zorluyoruz. İnşallah ramazanın bereketi daha sonra da devam eder.

Yeni tasarımımız ile devreye soktuğumuz Arşiv bölümüne eski sayılarımızı eklemeye devam ediyoruz. Son olarak 42. sayımızı Arşiv bölümüne eklemiştik. Geçtiğimiz günlerde ise 41. sayımızın yazıları sitemizden ulaşılabilir hale geldi. Böylece güncel sayı ile birlikte 13 sayımız sitemize eklenmiş oldu. Okurlarımız eski sayılara "Arşiv" sayfamızdan ulaşabilirler.