HAKLAR
Kürsü Nizam

  Sayı: 64 - Nisan / Haziran 2010

Tweetle

Bu bölümdeki imzasız yazılar, İman ve İslâm Atlası’ndan alınmaktadır.

LİAN

Zevcin zevceye veya zevcenin zevce zina isnat etmesi ve bu hususta şeraitten hüküm istemesi keyfiyeti... Dini kaza mercii böyle bir isnadı, şekline ve usulüne göre değerlendirip nikâh fesh kararına gidebilir.

Bu da ancak, kocasını boşama hakkına sahip olmayan kadının korunması yolunda düşünülebilir. Zira zevcesinden ayrılmak muradında bir erkek zaten muhtar ve salâhiyetlidir ve zina şüphesini yüzüne vurduğu kadını tutmayacak kadar haysiyetli olmak mevkiindedir.

Şer'i müdahale, başvurma hallerinde, gösterildiği gibi... Onun dışında, küfür ve uluorta boşanma lâflarından başka hiçbir günah nikâhı bozamaz.

ANLAŞMA

Kadın, hak ölçüleri içinde kocasına itaat, onun şahsiyet ve zevk ölçülerine mutabakat ve öz şahsiyetini bu kaynaşmaya mutabakat (uymak) mevkiinde öyle bir zaaf ifadesidir ki, bu zaafı bazen en büyük kuvveti yerine geçer ve erkeğini içinden fethetmeye kadar gider. Fakat daima zaif...

Kadının,  nerelerde kuvvetli olduğunu bilmeden, evinde ve cemiyet hayatında kuvvet taslaması, kendi öz sihir ve cazibesine ihanettir.

Hadis meali “Eğer birinin birine secde etmesini emredici olsaydım, kadının kocasına secde etmesini emrederdim.”

Hadis meali: “Erkekler için helâk, kadına itaattedir.”

İtaat, inandığına iradesini teslimden gelir ve bu halin en parlak tecellisi zevc ve zevce arasında tecelli eder. Bu da anlaşmayı ve her iki tarafın faaliyetlerinde bir kıstas sahibi olmalarını sağlar.

Erkek, şanına, kadında o şanın kendisine muhtaç olmasından gelen nüfuzuna göre davranacak... Her iki taraf, haklarını koruyucu ve tesirini örselemeyici şekilde birbirine sadakat gösterecek ve her davranışında iyiye, doğruya, güzele vücut vermeye bakacaktır. İnsanlığın babası ilk peygamber, kendi kaburga kemiğinden yaratılma kadına kavuşuncaya kadar öylesine ağladı ki, gözyaşlarının hakkı onu fatihlik mevkiine çıkardı, kadını da bu fatihin aynası derecesine yükseltti. Kadın Allah tarafından kendisine biçilen bu memuriyeti zevk ve estetik dehasıyla sezmek ve kendisini ona göre ayarlamak, erkek de kadınsız bir âlemde kendisini bulamayacağı anlayışı üzerinden hareket etmek sırrında birleşik... Ve nikâh, bu sırrın müşahhaslaştırılması, resmîleştirilmesi, mühürlenmesi...

Akrabayı ve hastayı ziyaret, vazife...

Çocukları sevindirmek, terbiye...

Kocası için süslenmek, ölçü...

Her an yenileşmek, tılsım...

KÜRTAJ

Düne kadar böyle bir mesele yoktu; Müslüman zevc ve zevce ana rahmine düşmüş ve teşekküle başlamış bir uzviyetin, yani toprak üstünde nişan verici bir fidanın sökülüp atılmasını İslâmî bedahet duygularıyla cinayet kabul etmekte birliktiler. Bugün ise hadise modalaşmış, hatta kanun müsaadesine kadar kendisine imkân arama yoluna girmiştir.

Anne hayatını tehlikeye düşürücü her vaziyette (kürtaj)ın caiz olması, imanlı ve hazakatli hekimin tasdikiyle, haklı nefs müdafaasında adam öldürmek kadar tabiî... Fakat rahmi kazıyarak, hayat namzedi bir ilk teşekkülü yok etmek, beşeri üreme gayesindeki kutsiyeti çiğnemek ve başta keyf için kullanılan tohumu neticede pislik kabul etmek olur.

Ruhun 3 aydan önce çocuğa intikal etmediği ve bu bakımdan tırnak kesercesine ceninin parçalanabileceği ve sökülüp alınabileceği yolunda hükümler bir de dine uygun iddiasıyla öne atılacak olursa, dini cinayete hamakat ve cehalette binmiş olur. Regaip kandilini, Allah Resulünün ana rahmine düştüğü gece olarak tayin eden içtihat, bu mesut günü bir cansıza bağlayamayacağına göre hangi fetvaya yol bulunabilir? Rehbersiz selim aklın bile hürmet göstereceği böyle bir yasağa dinde müsaade aramak, İslâmî (otorite)yi inkâr emrinde kullanmak gibi bir abese varır.

SÜS

Süs bizzat kadın... Kadınlığın vasıtası...

İpek ve altın kadına helâl, erkeğe haram olduğuna göre kadın, meşru sınır içinde kendisini rahatça arzedebilir ve her türlü süse bürünebilir. Süs bizzat kadın oluğu gibi, kadın da bizzat erkeğin süsüdür.

Tek dikkat noktası iki tarafın da hilkatlerinin hakkını, İslâm'a uygun şekilde verebilmesinde...

TEK ÖLÇÜ

“Bir günü bir gününe eş geçen aldanmıştır!” İbadetlere bağlandıktan sonra üzerinde ömür boyu kafa patlatmaya ve çile çekmeye layık tek ölçü bu hadis... Ebedî yeniyi ve tazeyi kovalamanın sırrı da bu hadiste...

ÖLÜM

Ölüm son durak... Öyle bir durak ki, kör nefsin “son durak ölüm olduktan sonra varıncaya kadar didinmeler ne oluyor” diyeceği gelmekte... Şeytanî vesvese... Ölümden ötesine inanmayanlar bile, o büyük hadise karşısında ye'se düşmüyor ve sonunda eli boş gideceğini bildiği halde bu dünyadan bir şeyler toplamaya, devşirmeye çabalıyor.

Allah Resulünün, bulundukları yerde bir gün, önlerinden bir Yahudi cenazesi geçirildiği, ayağa kalktıkları ve soranlara “ölüm büyük şey!” buyurduklarına dair bir hadis rivayet edilir. En sağlam din âlimlerine göre cenaze geçerken ayağa kalkmak, onu takip etmeyecek olan için mekruh ve bu hususta verilen emirler “mensuh-kaldırılmış” olduğu için rivayeti gerçek kabul etmemekte mazur kalıyor, fakat ölümün büyük bir şey olduğu hakikatini yine O'na bağlamakta tereddüt göstermiyoruz.

Bazı türbeler ve mezarlık kapılarında İlâhî düstur yazılıdır: “Her nefs ölümü tadacak”... Tatmak,  yaşamakla olur; öyleyse onu tattıran bir hayat vardır, asıl hayat odur ve ölüm onun kapısıdır. Allah'ı bulmaya yalnız ölümü düşünmek yeter. Ama bu dünya öyle bir gaflet perdesidir ki, tarih, hatıra ve göz, ölüm kumbarasına bunca çil akçe boşalttığına şahit olduğu halde, insan öleceğine lafta inanır da kalpte inanmaz ve onu yaşayamaz. Gördüğüne kendinde inanmayan kör nefs görmediğine nasıl inansın?..

Veliye sormuşlar: “Müslüman'ın hali nasıl olmalıdır!”... “Ruhunu teslim ederken nasıl olacaksa hep öyle...”

Onun içindir ki, gerçek tarikat edebinde, “tezekkür-ü mevt” dedikleri bir başlangıç talimi vardır. Mürid, gözleri yumulur, kendi ölüsü hayalinde canlandırılarak, kefene sararak, karşısında murakabeye dalar. Gafletten ve kendinden kurtulmaya başlamanın ilk dersi böyle başlar.

Kimya ve fizik ilimleri son merhalelerinde hiçbir şeyin yoktan var olamayacağını ve yine hiçbir şeyin “var”dan “yok”a döndürülemeyeceğini anlar da, küfür yobazı, ölümün sadece bir değişme olduğunu ve vücut için ademin muhal olduğunu kabul etmez... Anlasa Allah'ı kabul etmekten başka çaresi kalmaz...

Müspet bilgilerin eriştiği bu (metafizik) tefekküre, yine İslâm tasavvufu çok önceden varmıştır. Müshil tesirinde bir ot misalini ele alırlar. Bu ot düpedüz çiğnense de, kaynatılsa da kömür haline getirilse de, burna çekilse de, buhara döndürülüp koklansa da daima müshil tesirini muhafaza eder. Demek ki, insan ölüyor, fakat özü baki kalıyor. Ve bu öz, ya tam hayrın, ya tam şerrin merkezi halinde karar kılıyor.

Velilik “ölmeden ölünüz!” emrine mazhar, sağ ve dünya işlerinin her çeşidiyle uğraşırken ölmüş bulunanların sıfatı... Onların toprak altında maddeleri de tahallül etmez, çürümez. Her bakımdan “hayy-diri”dirler. Mumyaların ilaç zoruyle çürümekten kurtarılan cesetleri, çürümüşlüğün son haddindedir. Hele ölülerini yakanlar, göremedikleri bir âlemde onların ruhlarını yaktıklarından habersizdirler: Onlar, inandıkları âdemi, yokluğu arar, ama bulamazlar...